Else Beekman
Ruim anderhalf jaar na de verwoestende overstromingen in oktober 2024 wachten veel getroffenen in de regio Valencia nog altijd op een groot deel van de DANA-steun die Madrid beloofde. Voor schade aan woningen, inboedel en andere bezittingen is tot nu toe ongeveer 143 miljoen euro uitgekeerd. Afgezet tegen het aantal aanvragen en de bedragen die eerder werden genoemd, lijkt dat slechts een deel van wat uiteindelijk nog betaald moet worden.
In het kort
- Veel gezinnen in Valencia wachten nog altijd op een groot deel van de beloofde DANA-steun.
- Voor woning- en inboedelschade is tot nu toe ruim 143 miljoen euro uitgekeerd
- Gemiddeld komt dat neer op ongeveer 3.400 euro per aanvraag.
- Terwijl miljarden zijn ingezet voor herstel, verloopt juist deze regeling traag en onduidelijk.
Tegelijk laten de nieuwste cijfers van de Spaanse overheid zien dat er op macroniveau wél veel geld in omloop is. Madrid zegt sinds de ramp in totaal 16,6 miljard euro te hebben gemobiliseerd. Daarvan was op 20 april 2026 ruim 9,43 miljard euro daadwerkelijk ingezet. Daarvan bestaat 7,88 miljard uit uitgekeerde steun en subsidies. Dat maakt het extra opvallend dat de regeling voor woning- en inboedelschade voor veel gezinnen nog altijd traag en ondoorzichtig verloopt.
Gemiddeld bedrag blijft opvallend laag
Na de ramp van 29 oktober 2024 kwam de Spaanse regering met een pakket steunmaatregelen. Via Koninklijk Besluit 6/2024 werd vastgelegd dat de vergoeding voor een volledig verwoeste woning kon oplopen tot 60.000 euro. Voor structurele schade gold een maximum van 41.000 euro en voor materiële schade rond de 10.000 euro.
Op papier leek dat een stevig vangnet. In de praktijk zijn de bedragen die tot nu toe zijn overgemaakt een stuk lager. Er kwamen 41.678 aanvragen binnen voor deze vorm van steun. Verdeel je de tot nu toe uitgekeerde 143 miljoen euro over al die dossiers, dan kom je uit op gemiddeld ongeveer 3.400 euro per aanvraag.
Dat gemiddelde zegt natuurlijk niet alles. Niet ieder dossier is hetzelfde en niet iedere aanvrager heeft recht op hetzelfde bedrag. Toch laat het wel zien dat de uitbetalingen als geheel nog ver achterblijven bij de verwachtingen die de overheid zelf heeft gewekt.
Voorschotten moesten snel verlichting bieden
Om getroffen gezinnen sneller te helpen, werkte de regering met voorschotten. Aanvragers konden meteen 50 procent ontvangen van het bedrag waarop zij vermoedelijk recht hadden, nog voordat alle expertiserapporten waren afgerond. Dat moest in de eerste chaotische weken na de ramp wat financiële ademruimte geven.
Op de website van het ministerie van Binnenlandse Zaken stond bovendien dat de volledige uitbetaling in principe binnen zes maanden na de aanvraag kon volgen. De termijn om steun aan te vragen sloot in februari 2025. Dat is inmiddels al ruim een jaar geleden.
Onduidelijk hoeveel dossiers echt zijn afgerond
Het overheidsportaal InfoDana, waarop de herstelcijfers wekelijks worden bijgewerkt, meldde deze week dat 143 miljoen euro is uitgekeerd voor ‘voorschotten en steun’. Wat daarbij niet duidelijk wordt, is welk deel daarvan bestaat uit voorschotten en welk deel uit definitieve betalingen.
Juist daar wringt het. Zonder dat onderscheid is moeilijk te zeggen hoeveel gezinnen hun volledige vergoeding inmiddels echt op de rekening hebben staan. Volgens de krant Las Provincias hebben het ministerie van Binnenlandse Zaken en de regeringsdelegatie in de regio Valencia daar geen nadere uitleg over gegeven.
Achter de cijfers schuilt een ongelijk beeld
Ook onder belangenorganisaties van gedupeerden lopen de ervaringen uiteen. De ene vereniging zegt nauwelijks leden te kennen die hun steun al geheel of zelfs maar gedeeltelijk hebben ontvangen. Een andere organisatie schetst juist een gunstiger beeld en zegt dat bij haar achterban de meeste betalingen wel zijn afgerond.
Dat onderstreept hoe verschillend de afhandeling per dossier verloopt. Rapporten van schade-experts, controles op locatie en administratieve procedures kosten tijd. Maar voor gezinnen die al sinds 2024 wachten, voelt die uitleg steeds moeilijker te verteren.
Wat wel is uitgekeerd
De Spaanse regering zegt na de dana in totaal 16,6 miljard euro te hebben vrijgemaakt voor het herstel. Daarvan was op 20 april 2026 volgens de officiële update 9,44 miljard euro ingezet. Het grootste deel van de uitgekeerde steun liep via het verzekeringsconsortium Consorcio de Compensación de Seguros, dat al ruim 4,42 miljard euro heeft uitbetaald en 99,3 procent van de geregistreerde dossiers zou hebben afgehandeld.
Waar het verzekeringsspoor grotendeels lijkt te lopen, blijft juist bij de rechtstreekse overheidssteun voor woningen en inboedel veel onduidelijk over voorschotten, definitieve betalingen en doorlooptijden.
Voor veel families in Valencia is dat een bittere realiteit. De ramp zelf ligt inmiddels ver achter hen, maar de financiële nasleep blijft een dagelijkse realiteit. En juist omdat de overheid eerder sprak over een afhandeling binnen zes maanden, groeit de frustratie over het trage tempo en het gebrek aan duidelijkheid over wie nu precies wat heeft ontvangen.
De DANA van eind oktober 2024 zorgde voor uitzonderlijk zware regenval en overstromingen in delen van Spanje. Daarbij kwamen officieel 238 mensen om het leven: 230 in de regio Valencia, 7 in Castilië-La Mancha en 1 in Andalusië. In totaal werden 78 gemeenten getroffen, waarvan 75 in de provincie Valencia.