Else Beekman
Málaga zet steeds steviger in op vergroening en klimaatmaatregelen. De stad telt inmiddels 110.000 bomen in straten, parken en andere openbare ruimtes. Met een nieuw plan wil de gemeente de Málaga bomen beter beschermen, uitbreiden en slimmer verbinden met waterlopen en de kust.
In het kort
- Málaga telt nu 110.000 bomen in de stad.
- Bewoners mogen meedenken over meer groen per wijk.
- De stad plant veel, maar krijgt ook kritiek op onderhoud van nieuwe bomen.
- Ook de keuze voor sommige boomsoorten ligt onder vuur.
De gemeente Málaga werkt aan een nieuw Plan de Infraestructura Verde y Azul (groen-blauw infrastructuurplan), dat de stad beter moet voorbereiden op klimaatverandering. Het gaat daarbij niet alleen om meer groen, maar ook om een betere omgang met hitte en water. Bewoners kunnen via een gemeentelijke online enquête meedenken over maatregelen voor hun eigen wijk.
Dat is geen overbodige luxe. De afgelopen jaren kregen de peri-urbane natuurgebieden rond Málaga het zwaar te verduren. Lange periodes van droogte en plagen, zoals de zogeheten seca del pino of dennensterfte, tastten grote delen van de bosmassa aan. Ook harde wind liet zien dat de staat van veel bomen in de stad zelf aandacht vraagt.
Meer bomen, meer soorten, meer schaduw
Volgens de meest recente cijfers beschikt Málaga nu over 13,4 vierkante meter groen per inwoner. In 2017 was dat nog 7,67 vierkante meter. Vergroening staat de afgelopen jaren duidelijk hoger op de gemeentelijke agenda. Inmiddels bestaat het gemeentelijk bomenbestand uit 110.000 exemplaren verdeeld over ruim 400 plantensoorten. Recent werden nog 1.869 bomen bijgeplant in de openbare ruimte, in parken en op verschillende schoollocaties. Over de afgelopen zes campagnes samen gaat het om 8.101 nieuwe bomen.
De bomen in Málaga zijn bovendien heel divers. In de recente aanplant gaat het onder meer om hibiscus, netelbomen, bittere sinaasappelbomen, roze tabebuia, flamboyant, judasboom, honingboom, pitanga, johannesbroodboom, amandelboom, den, wilde olijf en cipres.
Alleen is die soortenkeuze niet onomstreden. Sommige zijn niet inheems in Málaga of vragen relatief veel water, terwijl de regio al jaren met structurele droogte kampt. Volgens critici is de keuze voor exotische soorten zoals flamboyant, tabebuia, hibiscus of pitanga minder logisch in een stad die zich juist wil aanpassen aan hitte en waterschaarste.
Volgens die redenering zou Málaga beter vaker kiezen voor soorten die van nature thuishoren in het mediterrane landschap of daar al lang goed op zijn aangepast, zoals johannesbroodboom, wilde olijf, judasboom of netelboom. Daarmee verschuift de discussie van alleen méér aanplant naar de vraag welke bomen op lange termijn echt bij het lokale klimaat passen.
Herbebossing rond de stad levert resultaat op
Niet alleen in het centrum en de woonwijken wordt geplant. Ook in de bosgebieden en peri-urbane parken rond Málaga is de voorbije vier jaar stevig ingezet op herbebossing. Daar zijn in totaal 35.000 bomen en andere planten bijgeplaatst.
Opvallend is het hoge overlevingspercentage: meer dan 90 procent van die aanplant sloeg aan. Voor dat programma trekt de gemeente jaarlijks 150.000 euro uit. Dat is relevant, want juist in deze natuurzones hebben droogte, steile hellingen, felle zon en insecten zoals de schorskever veel schade veroorzaakt.
Per wijk mogen bewoners ideeën aandragen
Een belangrijk onderdeel van het nieuwe beleid is inspraak. Via een enquête op de gemeentelijke website kunnen inwoners aangeven hoe zij de milieusituatie in hun buurt ervaren. Ze mogen ook zelf voorstellen doen voor de toekomst.
De basis voor het nieuwe document kost naar schatting 125.000 euro. Het doel is helder: meer groen, betere verbindingen tussen bestaande groenzones en meer natuurlijke oplossingen voor waterbeheer. Ook de rivieren en de zee moeten nadrukkelijker worden meegenomen in de ruimtelijke ontwikkeling van de stad.
Daarnaast werkt Málaga aan een apart bomenplan, het Plan Director del Arbolado. Dat moet zorgen voor meer bladerdek en schaduw in de hele gemeente. Juist dat is in een Zuid-Spaanse stad van groot belang. Meer bomen in Málaga betekent niet alleen een groener straatbeeld, maar ook verkoeling, betere luchtkwaliteit en meer leefbaarheid in hete maanden.
Aanplant goed, maar daaropvolgend onderhoud?
Tegelijk klinkt er ook kritiek op het gemeentelijke bomenbeleid. Oppositiepartij Con Málaga wees begin februari op de situatie in de wijk Huelin. Daar zijn meerdere bomen omgevallen. De kritiek is vooral dat nieuwe aanplant positief is, maar dat het daarna te vaak ontbreekt aan structureel onderhoud. Volgens de partij zijn boomspiegels soms te smal, is de ondergrond ongeschikt en wordt er al jaren onvoldoende preventief ingegrepen.
De partij eist daarom dat de gemeente harder optreedt tegen de aannemer die verantwoordelijk is voor het onderhoud van parken, tuinen en stadsbomen in het district Carretera de Cádiz.