Judith Goeree
Meer dan 1,2 miljoen mensen hebben zondag de openluchtmis van paus Leo XIV bijgewoond op en rond de Plaza de Cibeles in Madrid. Tijdens de viering van Sacramentsdag (Corpus Christi) riep de paus gelovigen op hun geloof niet alleen in woorden, maar ook in daden te tonen. Zijn boodschap over solidariteit en naastenliefde kreeg extra lading door kritiek op de uitsluiting van daklozen rond het evenement.
In het kort
- Meer dan 1,2 miljoen mensen woonden de pauselijke mis bij op de Plaza de Cibeles in Madrid.
- Leo XIV riep op tot geloof in daden, niet alleen in woorden.
- De paus ontving de Gouden Sleutel van Madrid uit handen van burgemeester Martínez-Almeida.
- Daklozen werden geweerd uit het gebied rond de mis, volgens vrijwilligers die met hen werken.
- Hulpdiensten hielpen meer dan driehonderd mensen vanwege hitte en drukte.
Corpus Christi is een belangrijke katholieke feestdag waarop de aanwezigheid van Christus in de eucharistie wordt herdacht. In Spanje gaat de dag traditioneel gepaard met processies, bloemversieringen en grote openbare vieringen.
Miljoenenpubliek voor pauselijke mis
Al vroeg in de ochtend stroomden gelovigen naar het centrum van Madrid. Onder hen waren niet alleen inwoners van de hoofdstad, maar ook bezoekers uit andere delen van Spanje en uit het buitenland die speciaal voor het pausbezoek waren afgereisd. De mis op de Plaza de Cibeles vormde het hoogtepunt van de tweede dag van Leo XIV’s bezoek aan Spanje. Volgens de organisatoren woonden ongeveer 1,2 miljoen mensen de viering bij.
In zijn boodschap tijdens de mis waarschuwde Leo XIV tegen een geloof dat zich beperkt tot rituelen of persoonlijke vroomheid. “Niemand kan voor de Heer knielen en tegelijkertijd zijn broeder verachten”, zei hij. Volgens de paus moet geloof zichtbaar worden in zorg voor armen, eenzamen en mensen die door de samenleving zijn vergeten.
Ook sprak hij waardering uit voor de eeuwenoude Spaanse tradities rond Corpus Christi. Die mogen volgens hem geen folklore of museumstuk worden, maar moeten een levende uitdrukking van geloof blijven.
Gouden Sleutel van Madrid
Voorafgaand aan de mis ontving de paus de Gouden Sleutel van Madrid uit handen van burgemeester José Luis Martínez-Almeida. De onderscheiding is een symbolisch teken van gastvrijheid waarmee de Spaanse hoofdstad bijzondere gasten verwelkomt. De traditie gaat terug tot de tijd dat steden hun sleutels overhandigden aan eregasten als teken dat de stad voor hen openstond.
Daarbij tekende de paus het ereboek van de stad en sprak hij de wens uit dat Madrid een gastvrije en inclusieve stad blijft. Ook koning Felipe VI, koningin Letizia, en de prinsessen Leonor en Sofía waren bij de ceremonie aanwezig.
Oproep tegen polarisatie
Het bezoek van Leo XIV aan Spanje begon zaterdag met een oproep tot dialoog en respect in een tijd van toenemende maatschappelijke tegenstellingen. Tijdens ontmoetingen met vertegenwoordigers van de Spaanse staat en politieke leiders waarschuwde de paus voor polarisatie, uitsluiting en discriminatie. Daarbij benadrukte hij het belang van sociale cohesie, wederzijds begrip en aandacht voor mensen die zich buitengesloten voelen.
Kritiek op behandeling van daklozen
De oproep van de paus om niemand uit te sluiten kreeg daardoor een opvallende actualiteit. Rond de viering op de Plaza de Cibeles ontstond namelijk discussie over de positie van daklozen in het centrum van Madrid. Vrijwilligers die dak- en thuislozen begeleiden, vertelden aan El País dat verschillende mensen niet bij de mis konden komen doordat het gebied streng was afgezet en toegang alleen mogelijk was met een QR-code.
Volgens hen waren veel mensen die normaal gesproken rond de Plaza de Cibeles en andere delen van het centrum verblijven, in de aanloop naar het pausbezoek uit het straatbeeld verdwenen. “Ze hebben de straten schoongemaakt omdat de paus kwam”, zei een van hen tegen El País. Daarmee doelde hij op het wegsturen of weren van daklozen uit het gebied waar de pauselijke mis plaatsvond.
Paus die vrienden wilde maken
Volgens El País werd tijdens de mis ook duidelijk hoe persoonlijk Leo XIV zijn bezoek aan Spanje wilde maken. Anders dan zijn voorgangers koos hij regelmatig voor direct contact met gelovigen langs de route. Hij stopte meerdere keren om mensen te begroeten, kinderen te zegenen en gesprekken aan te knopen.
De krant omschreef hem als “de paus die naar Spanje kwam om vrienden te maken”. Die toegankelijke stijl lijkt aan te slaan bij veel Spaanse katholieken, die hem langs de route enthousiast toejuichten.
Hitte zorgt voor honderden hulpvragen
De grote mensenmassa en hoge temperaturen zorgden voor extra druk op de hulpdiensten. Hulpdiensten verleenden tijdens de mis hulp aan meer dan driehonderd mensen. Negen bezoekers werden naar een ziekenhuis gebracht. De meeste meldingen betroffen uitdroging, flauwtes en lichte verwondingen.
Woorden en werkelijkheid
De oproep van Leo XIV om armen en kwetsbaren niet te vergeten vormde de rode draad van zijn bezoek aan Madrid. Juist daarom trok de kritiek van vrijwilligers die met daklozen werken veel aandacht. Terwijl ruim een miljoen mensen de pauselijke mis bijwoonden, ontstond discussie over de vraag of ook de meest kwetsbare inwoners van de stad een plaats hadden bij de viering.