Elize van Loon
De Audiencia Nacional — een landelijke Spaanse rechtbank — heeft bankrekeningen van voormalig premier José Luis Rodríguez Zapatero (PSOE) laten bevriezen. De maatregel maakt deel uit van het onderzoek naar mogelijke politieke beïnvloeding en witwassen rond de staatssteun aan luchtvaartmaatschappij Plus Ultra. Volgens El País gaat het om een gerichte blokkade: alleen bedragen die direct met de onderzochte betalingen te maken hebben, zijn vastgezet.
De rechtbank onderzoekt 490.780 euro die Zapatero ontving door zijn samenwerking met Análisis Relevante, een bedrijf dat centraal staat in het onderzoek. De samenwerking leverde hem tussen 2020 en 2025 bijna een half miljoen euro op.
Niet alle rekeningen geblokkeerd
Volgens de rechtbank is er geen sprake van een volledige blokkade van al zijn rekeningen. Alleen de bedragen die volgens de rechter direct met de onderzochte betalingen te maken hebben, zijn bevroren. De rest van de tegoeden op bankrekeningen van Zapatero blijven toegankelijk.
Onderzoek naar een gestructureerd netwerk
De rechter ziet Zapatero als mogelijke leider van een “stabiele en hiërarchische structuur” die economische voordelen probeerde te behalen via politieke invloed. Het netwerk zou betrokken zijn bij internationale operaties met hoge financiële waarde, zoals olie, goud, aandelen en valuta.
In onderschepte berichten tussen ondernemers van Plus Ultra wordt Zapatero genoemd als iemand die “deuren kan openen” bij de overheid. In één van de gesprekken zeggen betrokkenen zelfs dat ze “desnoods moeten betalen” om zijn hulp te krijgen.
Betalingen aan bedrijf van zijn dochters
Uit het onderzoek blijkt dat niet alleen Zapatero zelf geld ontving. Ook het bedrijf van zijn dochters, Whathefav SL, kreeg betalingen van bedrijven die in de Plus Ultra‑zaak worden onderzocht. In totaal gaat het om bijna twee miljoen euro aan betalingen aan Zapatero en zijn directe omgeving.
Internationale samenwerking
El País meldt dat ook de Verenigde Staten informatie hebben aangeleverd. Washington zou gegevens uit de telefoon van een Venezolaanse ex‑eigenaar van Plus Ultra hebben gedeeld, die volgens de rechter een belangrijke rol speelde in het netwerk.
Zapatero moet op 2 juni voor de rechter verschijnen
Zapatero is opgeroepen om op 2 juni te verschijnen als verdachte. Daarna beslist de rechter of aanvullende maatregelen nodig zijn, zoals een uitreisverbod, het inleveren van zijn paspoort of voorlopige hechtenis. De rechtbank kijkt daarbij naar risico op vlucht, beïnvloeding van bewijs of herhaling van strafbare feiten.
Politieke gevolgen
De zaak heeft inmiddels grote politieke impact. In het parlement eisen oppositiepartijen opheldering en nieuwe verhoren. De regering benadrukt dat het onderzoek zijn gang moet gaan en dat er geen sprake was van voorkeursbehandeling bij de staatssteun aan Plus Ultra.