Judith Goeree
Een hotelovernachting in Spanje is allang geen vanzelfsprekendheid meer. De prijzen zijn in zes jaar tijd fors opgelopen en lijken voorlopig niet te dalen. Wie deze zomer een kamer boekt, betaalt bedragen die tot voor kort vooral voorkwamen in topbestemmingen buiten Spanje. Het beeld komt naar voren uit een analyse van de Spaanse krant El País, die de prijsontwikkeling in de hotelsector beschrijft aan de hand van sectorcijfers en gesprekken met hotelondernemers.
Van vakantieproduct naar luxe-uitgave
De gemiddelde hotelprijs in Spanje ligt inmiddels rond de 170 euro per nacht. Voor gezinnen lopen de kosten snel op en komt een week vakantie al gauw boven de 2.000 euro uit. Daarmee raakt een hotelvakantie in Spanje voor veel vakantiegangers buiten bereik.
Ter vergelijking: in 2019 lag de gemiddelde prijs rond de 120 euro per nacht. Dat betekent een stijging van ruim veertig procent in zes jaar tijd, aanzienlijk meer dan met inflatie alleen valt te verklaren.
Noot: De genoemde bedragen zijn gemiddelden. Wie buiten het hoogseizoen reist, kiest voor kleinere hotels of de drukste toeristische gebieden mijdt, vindt in Spanje nog altijd goedkopere overnachtingsmogelijkheden.
Exploderende kosten na 2022
Hoteliers wijzen in de eerste plaats op hun gestegen kosten. Sinds 2022 zijn de energieprijzen fors omhooggegaan. Voor hotels, die veel elektriciteit en warmte verbruiken, loopt energie al snel op tot 15 à 20 procent van de totale exploitatie.
Daarbovenop kwamen hogere prijzen voor voedsel en dranken, die vooral bij hotels met halfpension of all-inclusive formules snel oplopen. Volgens ondernemers zijn die kosten maar deels doorberekend aan de gast, al is dat voor buitenstaanders lastig te verifiëren.
Lonen als blijvende kostenpost
Toen de energieprijzen stabiliseerden, volgde een tweede kostenronde: personeel. Jarenlang bleven de lonen in de sector achter, maar na de inflatiepieken van 2022 en 2023 kwamen forse cao-verhogingen. Op de Balearen lopen die op tot meer dan twintig procent over meerdere jaren.
Personeel is de grootste kostenpost van hotels en slokt tot de helft van de omzet op. Hogere lonen zijn structureel, en een terugkeer naar oude prijsniveaus achten ondernemers onrealistisch.
Spanje blijft ‘goedkoop’ voor rijke markten
Er speelt echter meer. Internationaal gezien is Spanje nog altijd relatief betaalbaar. Bestemmingen als Marbella, Ibiza en Mallorca zijn goedkoper dan vergelijkbare plekken aan de Côte d’Azur, in Italië of Griekenland.
Voor toeristen uit de VS, het Midden-Oosten en delen van Azië zijn Spaanse hotelprijzen zelfs aantrekkelijk. Hun gemiddelde dagbesteding ligt vaak boven de 300 euro. Voor hen is Spanje geen dure bestemming, maar een kwalitatief goede koop.
Buitenlandse gasten bepalen de markt
Dat verklaart waarom prijzen blijven stijgen. Twee op de drie hotelovernachtingen in Spanje worden inmiddels door buitenlandse gasten geboekt. In vier- en vijfsterrenhotels ligt dat aandeel nog hoger.
De tarieven worden daardoor steeds minder afgestemd op de Spaanse vakantieganger en steeds meer op de internationale markt. Wie minder te besteden heeft, valt buiten de doelgroep.
Investeringen als rechtvaardiging
Hoteliers benadrukken dat hogere prijzen ook samenhangen met forse investeringen. Veel hotels zijn in hoog tempo gerenoveerd en opgewaardeerd. Vier en vijf sterren zijn steeds vaker de norm.
Grote Spaanse ketens als Barceló en Meliá steken honderden miljoenen in aankopen en verbouwingen. Dat verhoogt de waarde van hun vastgoed en rechtvaardigt volgens hen hogere tarieven.
Spaanse hotelprijzen Semana Santa doorbreken grens van 200 euro
Service blijft achter
Toch klinkt er kritiek. Investeringen in gebouwen worden niet altijd gevolgd door investeringen in personeel. De kwaliteit en beschikbaarheid van medewerkers blijft achter bij de prijsstelling. Dat wringt, zeggen adviseurs: wie 400 of 500 euro per nacht betaalt, verwacht meer dan een mooi ingerichte kamer.
Juist daar kan de sector kwetsbaar worden. Hoge prijzen zonder bijpassende service ondermijnen de bereidheid om terug te keren.
Concurrentie uit het Middellandse Zeegebied
Die kwetsbaarheid wordt zichtbaar. Britse en Duitse toeristen wijken steeds vaker uit naar goedkopere alternatieven rond de Middellandse Zee. Turkije is het duidelijkste voorbeeld: het land trekt recordaantallen bezoekers met scherpe prijzen en een vergelijkbaar aanbod.
Ook Spanjaarden zoeken alternatieven. Soms is een reis naar het Caribisch gebied goedkoper dan een verblijf in populaire kustplaatsen in eigen land.
Grenzen aan de rek
De analyse van El País wijst erop dat de vraag niet onbeperkt elastisch is. De afgelopen jaren leek de markt alles te absorberen, maar die rek kent grenzen. Blijven de prijzen stijgen, dan verschuift het toerisme naar andere bestemmingen.
Grote hotelketens kunnen dat deels opvangen dankzij hun internationale spreiding. Voor kleinere hotels en regionale bestemmingen ligt dat anders.
Herpositionering van de sector
De stijgende hotelprijzen zijn daarmee niet alleen het gevolg van hogere kosten. Ze weerspiegelen ook een bewuste herpositionering van de Spaanse hotelsector. Spanje richt zich steeds nadrukkelijker op de internationale, kapitaalkrachtige gast.
Volgens El País is dat economisch verklaarbaar, maar niet zonder gevolgen. De vraag is hoe toegankelijk Spanje als vakantieland blijft voor wie minder te besteden heeft – en waar op termijn de grens ligt.
Uit eten gaan in Málaga is duurder dan ooit