Else Beekman
Het onderzoek wordt sinds het jaar 2000 elke drie jaar uitgevoerd middels representatieve steekproeven getrokken van 4.500 tot 10.000 15-jarige leerlingen in het middelbaar onderwijs. Die leerlingen worden uitgebreid getoetst op hun kennis en vaardigheid op het gebied van taal, wiskunde en wetenschappen.
Dit jaar was het voor het eerst dat in Spanje alle autonome regio’s meededen aan het onderzoek. Daardoor kunnen de resultaten zowel op internationaal als nationaal niveau worden vergeleken. In Spanje deden 37.000 scholieren mee van 960 scholen. Het onderzoek werd in 2015 afgenomen.
Algemene conclusies
Het niveau van Spaanse leerlingen van lezen komt voor het eerst uit boven het gemiddelde van zowel de OESO als de EU. Meisjes scoren beter dan jongens. Het land scoort beter op wiskunde en wetenschappen, maar hier nog wel steeds onder het gemiddelde van de OESO en EU. Op deze disciplines scoren jongens beter dan meisjes.
De hoogte van het aantal zittenblijvers noemt PISA ‘alarmerend’. Met 31 procent ligt het aantal in Spanje 20 punten boven het EU-gemiddelde. Op dit vlak is Spanje wel verbeterd van 34 procent in 2012 naar 31 procent nu.
Op gebied van wetenschappen is het resultaat van Spanje gestegen met 3 punten, wiskunde met 2 punten en lezen met 8 punten ten opzichte van PISA 2012. Dit ten opzichte van de schaal waarop 500 punten het gemiddelde is.
In Spanje zijn nu minder achterblijvers, weinig excellente leerlingen en veel teveel zittenblijvers. Dat er minder achterblijvers zijn betekent dat er meer gelijkheid binnen het systeem is. De achterstand met lezen in Spanje is 16% ten opzichte van OESO 20%. Voor wiskunde is die verhouding Spanje 22% en OESO 23% en wetenschappen Spanje 18% en OESO 22%.
Wetenschap
Spanje scoort hier 493 punten en staat op de 24e plek van de in totaal 35 landen. Het OESO gemiddelde is ook 493 punten en het EU gemiddelde ligt met 495 punten iets hoger. Castillia y León scoort met 519 punten het beste, gevolgd door Madrid met 516, Navarra en Galicië met 512, Aragón met 508, Catalonië 504, Asturias 501, La Rioja 498, Castilia-La Mancha 497, Cantbrië 496, Comunidad Valenciana 494. Onder het OESO-gemiddelde komen uit: Balearen 485, Mucria 484, Baskenland 483, Canarische Eilanden 475, Extremadura 474 en Andalusië 473.
Wiskunde
Spanje zit hier met 486 punten onder zowel het OESO gemiddelde (490) als het EU-gemiddelde (493) en staat daarmee op de 25e plek. Castilla y León is ook hier het beste met 506, La Rioja 505, Madrid 503, Aragón en Catalonië 500, Cantabrië 495, Galicië 494, Baskenland en Asturias 492, Castilla-La Mancha 486. Onder het gemiddelde Comunidad Valenciana 485, Balearen 476, Extremadura 473, Murcia 470, Andalusië 466, Canarische Eilanden 452.
Lezen
Spanje staat met 496 punten op de 21e plek en boven het OESO-gemiddelde van 493 en het EU-gemiddelde van 494. Ook hier is Castilla y León weer de best scorende deelstaat met 522 punten, gevolgd door Madrid 520, Navarra 514, Galicië 509, Aragón 506, Cantabrië 501, Catalonië 500, Castilia-La Mancha en Comunidad Valenciana 499, Asturias 498, Baskenland en La Rioja 491, Murcia 486, Balearen 485, Canarische Eilanden 483, Andalusië 479 en Extremadura 475.
Sociaal-economische omstandigheden
Volgens het onderzoek is meer dan 50% van het verschil tussen de regio’s toe te wijzen aan de sociaal-economische situatie in die regio’s. Waar die omstandigheden beter zijn, zoals in Madrid, worden ook betere resultaten behaald dan in bijvoorbeeld Andalusië of Extremadura. Toch halen in dit verband Castilla y León, Galicië en Castilla-La Mancha significant betere resultaten dan verwacht op basis van die omstandigheden. En Baskenland scoort dan bijvoorbeeld weer veel slechter dan men zou denken in dit verband.
Qua niveau zit er in Spanje bijna anderhalf cursusjaar tussen Castilla y León met 519 punten en Andalusië met 473 punten. Het Spaanse ministerie van Onderwijs is ‘zeer tevreden’ met het resultaat. Minister Iñigo Méndez de Vigo zei dat Spanje voor het eerst op het niveau zit van de meest ontwikkelde landen ter wereld. Hij wijst dit resultaat toe aan het verbeterde niveau van de docenten.
Sinds PISA begon is het Spaanse onderwijs onderhevig geweest aan drie verschillende onderwijswetten. Eerst was daar de LOCE, toen de LOE en nu is de omstreden LOMCE van kracht. Bij elke wisseling van regering verandert ook het onderwijssysteem weer op grote schaal. De door de Partido Popular ingevoerde LOMCE wordt zeer waarschijnlijk binnenkort ook weer afgeschaft als er daarover overeenstemming kan worden bereikt binnen de huidige regering.
Onderwijsbudget
Het Spaanse onderwijssysteem had de laatste jaren flink te lijden onder de crisis. In zes jaar tijd werd het onderwijsbudget met maar liefst 7,3 miljard euro gekort.