Else Beekman
Een nachtmerrie voor elke huiseigenaar: toeristen die je appartement hebben geboekt via Booking.com of AirBnB, hun verblijf uitzitten en aan het einde hun sleutels niet teruggeven. Verhuurbedrijven in Vigo, Baiona en Vilagarcía kregen hier herhaaldelijk mee te maken. De toeristen-krakers eisten geld om te vertrekken. Soms liep zo’n bedrag op tot duizenden euro’s.
De Galicische krant Faro de Vigo meldt dat een van de grootste beheerders van toeristische woningen in Vigo zegt dat al zijn gevallen gasten uit het buitenland betreffen.
Alleen vertrekken tegen betaling
De gasten reserveerden steeds via een platform en bleven na afloop van de geboekte periode gewoon zitten. Ze vertrokken pas op het moment dat de eigenaar of het beheerbedrijf het geëiste bedrag betaalde. In de meeste gevallen ging het om zo’n 3.000 euro, maar er zijn gevallen bekend van bedragen boven de 10.000 euro. Sommige gasten, of krakers?, bleven ruim acht maanden zitten zonder iets te betalen.
Volgens de krant wil het bedrijf uit Vigo anoniem blijven. Na meerdere van zulke situaties te hebben meegemaakt de afgelopen jaren, deed het aangifte. De rechtsxzaken lopen nog. Het bedrijf geeft toe een aantal keren betaald te hebben om de appartementen terug te krijgen en weer te kunnen verhuren, om hogere schade te voorkomen.
Men vermoedt dat er georganiseerde groepen achter zitten
Een verantwoordelijke van het bedrijf gelooft dat de gasten georganiseerd zijn en alle juridische sluipweggetjes kennen. In deze gevallen liet de wet hem lege handen achter, zo gaf hij toe aan de krant. Ook getroffen verhuurders vermoeden dat bendes op deze manier geld los proberen te krijgen van eigenaren. Hiervoor is tot nu toe nog geen officieel bewijs. Faro de Vigo noemt het opvallend dat de geëiste bedragen hoger liggen als een woning wordt beheerd door een bedrijf dan bij particuliere eigenaren.
Waarom eigenaren vaak maanden machteloos staan
Net als bij huurders die niet betalen of bij krakers in gewone woningen kan het maanden duren voordat een eigenaar zijn woning via de rechter terugkrijgt. Zijn er minderjarige kinderen bij betrokken en worden de bezetters als kwetsbaar aangemerkt, dan wordt het nog lastiger.
Sinds april kent Spanje wel een snellere route omdat krachtens de Ley Orgánica 1/2025 zaken van huisvredebreuk en kraak via snelrecht worden behandeld. Een zitting vindt dan binnen ongeveer vijftien dagen plaats. Alleen vallen hier situaties van ‘inquiokupación’ niet onder. Dan betrok iemand een woning legaal en vertrekt vervolgens niet meer. De gasten in Galicië kwamen de woningen binnen met een geldige boeking. De berichtgeving meldt niet hoe hun zaken juridisch worden aangemerkt.
Twaalfduizend euro na tien dagen vakantie
Sommige eigenaren schakelen inmiddels gespecialiseerde ontruimingsbedrijven in. Een van de meest recente gevallen betreft een stel met een kind. Zij huurden via een website tien dagen een vakantieappartement. Na afloop weigerden ze te vertrekken en eisten ze 12.000 euro.
De familie van de eigenaar zag dat de politie weinig kon doen en huurde een ontruimingsbedrijf in. Dat kreeg het appartement binnen vijftien dagen terug, zonder dat er iets aan de gasten werd betaald. Wel betaalden de eigenaren het ontruimingsbedrijf voor dit resultaat. Het bekendste bedrijf in Spanje is Desokupa en rekent rond de 3.000 euro.
Zulke bedrijven werken als particuliere bemiddelaar en beveiliger, ingehuurd door de eigenaar. Meestal proberen ze eerst met de bewoners een vertrek uit te onderhandelen. Dat is legaal zolang er geen intimidatie of dwang aan te pas komt. Dat ze die grens niet altijd respecteren, blijkt uit het feit dat sinds 2024 steeds meer zaken bij de rechter belanden. Die onderzoeken dan dwang en huisvredebreuk. Dat houdt ook een risico in voor de opdrachtgever: hij of zij kan zelf juridisch in de problemen komen, bij het inhuren van een bedrijf dat over de schreef gaat. Politiek is niet iedereen het eens over de werkwijzen in deze sector. Sumar en Podemos willen de bedrijven verbieden, maar PSOE ziet hiertoe nog geen reden.