Else Beekman
Het Spaanse Congres heeft donderdag voor het eerst de Cuenta General del Estado, de algemene staatsrekening, afgekeurd. PP, Vox en Junts stemden het positieve advies van de Rekenkamer over de begroting van 2024 weg met 177 tegen 168 stemmen. Het gaat om het laatste boekjaar dat is doorgelicht.
De algemene staatsrekening is de verantwoording van wat er in een bepaald jaar daadwerkelijk is uitgegeven. De Rekenkamer controleert dit en legt het ter bekrachtiging voor aan het parlement. Elk jaar gebeurt dat opnieuw voor het voorgaande boekjaar, in dit geval dus 2024. Normaliter is de stemming een vaste jaarlijkse formaliteit, maar de uikomst dit jaar was opmerkelijk: voor het eerst in de recente economische geschiedenis wees het parlement zo’n rekening af.
Een struikelblok: Europese fondsen voor pensioenen
De Rekenkamer gaf de staatsrekening, zoals gebruikelijk, een positief advies. Desondanks ontdekten de eigen onderzoekers meerdere onregelmatigheden. Een daarvan was het gebruik van Europese fondsen voor de betaling van pensioenen. PP-woordvoerder Pilar Alía wees tijdens het debat op het gebrek aan parlementaire controle bij begrotingswijzigingen. Ze noemde specifiek die omleiding van Europees geld. Vox-woordvoerder Pablo Sáez somde volgens hem zo’n tien losse “trucs” in de staatsrekening op. Junts-afgevaardigde Josep María Cruset sloot zich bij de kritiek aan. Hij haalde uit naar de gewoonte om met verlengde begrotingen te regeren. Volgens hem geeft dat een vertekend beeld van de werkelijke staat van de overheidsfinanciën.
PP-leider spreekt van gebrek aan vertrouwen
PP-leider Cuca Gamarra liet op sociale media weten dat het parlement, dat volgens haar de hele regeerperiode geen stem kreeg over de begroting, nu zijn budgettaire functie terugpakt en het beleid van de regering afwijst. Ze voegde eraan toe dat Sánchez niet het vertrouwen van het parlement heeft. Al voor de zomer had Gamarra gezegd dat een afwijzing van de staatsrekening politiek evenveel gewicht zou hebben als het wegstemmen van een begrotingswet zelf.
Socialisten zien geen probleem, wel onzekerheid
PSOE-woordvoerder Josep Paré verweet de oppositie dat ze zelf weten dat er niets mis is met de rekeningen. Daarbij wees hij erop dat ook de Spaanse regio’s met verlengde begrotingen werken. Volgens hem accepteert de Europese Commissie het gebruik van Europese fondsen voor pensioenen als tijdelijke kasoperaties, niet als omleiding van geld. Binnen de Rekenkamer zelf ontstond hierover eerder al een ongekende verdeeldheid. De leden die op voordracht van de PSOE zijn benoemd, onder wie voorzitter Enriqueta Chicano, zorgden ervoor dat het gebruik van de Europese fondsen niet als onregelmatigheid werd opgenomen. Wel erkenden zij dat de praktijk voor juridische onzekerheid zorgde.
De stemming van donderdag is voor het eerst sinds het begin van deze zittingsperiode dat het Congres zich over het begrotingsbeleid van de regering kon uitspreken. Eerder haalde de oppositie al een afwijzend advies binnen in de gemengde parlementaire commissie voor de Rekenkamer; de bekrachtiging in de voltallige Kamer gaat daar nu overheen.