Else Beekman
In de brief aan zijn zoon schreef Juan Carlos het volgende: ‘Met een krachtige en weloverwogen overtuiging uit ik vandaag mijn verlangen en wens om deze stap te zetten en te stoppen met het ontwikkelen van institutionele activiteiten vanaf 2 juni’ en ‘het is tijd voor een nieuw hoofdstuk in mijn leven’. De voormalige monarch schrijft het besluit genomen te hebben na de viering van zijn 80ste verjaardag op 5 januari 2018 en de viering van het 40-jarig bestaan van de Spaanse grondwet op 6 december 2018.
De brief werd in zijn geheel op de website van het Spaanse hof gepubliceerd. ‘Ik neem deze beslissing als een trotse vader en met grote genegenheid. Een sterke omhelzing van je vader’, zo sluit hij de brief af. Juan Carlos was al niet meer heel veel aanwezig bij officiële gelegenheden. Hij hield zich vooral bezig met zeilen, het bijwonen van stierengevechten en bezoeken aan de Formule 1.
Dat kwam deels omdat koning Felipe VI zijn vader niet overal meer bij wilde hebben vanwege de diverse schandalen rond de voormalig koning, die regelmatig echtbreuk zou hebben gepleegd en eveneens in verband werd gebracht met belastingontduiking. Ook zijn gezondheid stond het de 81-jarige man niet meer toe overal aan mee te doen. Begin dit jaar werd hij nog behandeld wegens huidkanker.
Transitie
Juan Carlos was gedurende 39 jaar koning van Spanje van 22 november 1975 tot 19 juni 2014. De zoon van Juan de Borbón (1913-1993) werd slechts twee dagen na het overlijden van dictator Francisco Franco koning. In 1969 had Franco Juan Carlos aangewezen als zijn opvolger in de rol van koning en Juan Carlos had gezworen de principes van de nationale beweging te respecteren om het Franco-regime te bestendigen. In werkelijkheid was de monarch voorstander van de Wet voor politieke hervorming die op 18 november 1976 in het Congres van Afgevaardigden werd aangenomen. Deze norm werd op 15 december dat jaar geratificeerd met 94 procent van de stemmen in een referendum. Dat was het begin van de Transitie van dictatuur naar democratie, waar koning Juan Carlos de belangrijkste aanjager van was. Hij werd er bovendien decennialang zeer geliefd mee onder de Spaanse bevolking.
Woelige tijd
Aan het einde van zijn koningschap raakte hij echter betrokken in diverse schandalen. Zo ging hij toen Spanje zich op het diepste punt van de economische crisis bevond, jagen op olifanten in Botswana en brak zijn been. Ook andere gezondheidsproblemen speelden hem parten. Daarbij was het een woelige periode in de koninklijke familie met zijn vermeende buitenechtelijke relaties, de scheiding van zijn oudste dochter Infanta Elena en de betrokkenheid en latere veroordeling tot gevangenisstraf van zijn schoonzoon Iñaki Urdangarín bij het corruptieschandaal Nóos. In dezelfde zaak werd ook zijn dochter Infanta Cristina verdacht. Tot slot schoot zijn kleinzoon Felipe Juan Froilan zich nog bij een jachtavontuur in zijn eigen voet.