Else Beekman
Waarnemers verwachten een sterk gepolariseerde verkiezingscampagne.
De achtergrond hiervan is de veranderde leiding bij de conservatieven. In het voorjaar verving Alberto Núñez Feijóo de toen zittende partijleider Pablo Casado na interne onenigheid over de richting van de partij. Met Feijóo veranderen de conservatieven nu van strategie: in tegenstelling tot zijn voorganger sluit Feijóo een alliantie met de extreemrechtse Vox niet uit. Hij zou echter liever de kiezers bij Vox wegrukken en alleen regeren.
Op het scherpst van de snede
Het is geen toeval dat de conservatieven op rechts een kans zien: Vox verliest momenteel terrein. De grootste vraagstukken van de rechtse nationalisten, zoals vreemdelingenhaat of een harde lijn tegen de Catalaanse separatisten, staan momenteel niet op de agenda. Gezien de algemene economische situatie in de wereld hebben de Spanjaarden nu andere zorgen. Dit is het uitgangspunt van Feijóo. Hij wil kiezers voor de conservatieven winnen door traditionele gematigde waarden op te roepen.
Tegelijkertijd wil Feijóo de banden met de rechtse nationalisten niet helemaal verbreken, want hij zou Vox op een dag nog nodig kunnen hebben als bondgenoot in een coalitie. Feijóo heeft daarom gesprekken aangekondigd met Vox-partijleider Santiago Abascal. Onder Feijóo’s voorganger Pablo Casado zou zoiets ondenkbaar zijn geweest.
Socialisten verder naar links om coalitiepartner te behagen
Terwijl de conservatieven naar rechts schuiven, glijden de momenteel regerende socialisten steeds verder naar links af. Om vóór het superverkiezingsjaar geen zwakte te tonen, doen Pedro Sánchez en de socialisten opvallend vaak concessies aan hun linkse coalitiepartner Unidas Podemos. Zo heeft de Spaanse overheid onlangs een deel van de kosten van het openbaar vervoer overgenomen. Sindsdien kan iedereen met een maandabonnement gratis met de trein reizen. Deze maatregel zal waarschijnlijk tot het einde van het jaar overeind blijven. En kost de staat veel geld.
Geld als beslissende keuzefactor
Sánchez zoekt naar manieren en middelen om de bevolking nog meer financieel te ontlasten. Want de gestegen elektriciteitskosten en de inflatie van zo’n tien procent zetten de koopkracht van de Spanjaarden onder druk. Een belangrijke factor, want verkiezingen in Spanje, waar de lonen onder het EU-gemiddelde liggen, worden vaak met de portemonnee beslist.
Overtollige winstbelasting
Ook wil Sánchez een overtollige winstbelasting door het parlement krijgen. Die is bedoeld om geld naar de Spaanse schatkist te sluizen. Het gaat om een tijdelijke belasting voor die bedrijven met het hoofdkantoor in Spanje die veel geld verdienen met de huidige schommelingen in de elektriciteitsprijzen: banken en energieleveranciers met een jaarlijkse omzet van meer dan een miljard euro. Voor Sánchez is het erg belangrijk om de frustratie van de Spanjaarden over de gestegen elektriciteitskosten weg te nemen. Anders lopen de socialisten het risico weggestemd te worden: de conservatieven staan namelijk al weken voor in de peilingen.