Else Beekman
De regering van Joe Biden verklaarde opnieuw dat zij er belang bij heeft dat de Spaanse regering meedoet aan de operatie om koopvaardijschepen die in het gebied varen, te beschermen tegen aanvallen van de Houthi-rebellen in Jemen.
‘Het besluit is om niet in te grijpen in de Rode Zee’, vertelde Robles aan de media. Haar verklaring kwam slechts enkele uren nadat leden van Operation Guardian of Prosperity Houthi-posities in Jemen aanvielen met de lancering van Tomahawk-raketten.
Spanje zet zich wel degelijk in voor vrede
Robles benadrukte dat ‘Spanje een land is dat zich vastberaden inzet voor vrede in de wereld’ en gaf als voorbeeld de 17 vredesmissies waaraan het deelneemt, waardoor het ‘het land in de Europese Unie is met de hoogste vertegenwoordiging in missies’. Hij herhaalde echter nogmaals: ‘Vanaf het begin hebben we gezegd dat Spanje niet zal deelnemen omdat het zich sterk inzet voor andere missies’.
Deze verduidelijking komt drie weken nadat David Austin, de Amerikaanse minister van Defensie, in Bahrein de deelname van Spanje als onderdeel van een coalitie van landen aan Operatie Guardian of Prosperity aankondigde. Dit moest later worden rechtgezet.
Ondanks het feit dat de Verenigde Staten op 9 januari Spanje opnieuw benaderden, toen de Amerikaanse stafchef, generaal Charles Brown, telefonisch contact opnam met zijn Spaanse ambtgenoot, admiraal Teodoro Esteban López Calderón, heeft Robles bevestigd dat ze zich niet onder druk gezet voelt. ‘Wij als Spanjaarden beslissen waar we ingrijpen, altijd onder de paraplu van de Europese Unie, de NAVO of de Verenigde Naties’, benadrukte hij en benadrukte vervolgens dat ‘Spanje zijn eigen beslissingen neemt, geen enkel land hoeft het te vertellen waar het moet ingrijpen’.
Voorstel op 22 januari besproken
Op 22 januari zal de Europese Unie het voorstel bespreken van de Dienst voor extern optreden, onder leiding van hoge vertegenwoordiger Josep Borrell, om een niet-uitvoerende ondersteuningsmissie in de Rode Zee uit te voeren. Het zou een missie zijn waarbij de Europese Unie een logistieke rol zou spelen, maar zonder wapens. ‘We weten niet of de Europese Unie een missie zal goedkeuren, maar in de tussentijd is het besluit van Spanje om niet in te grijpen in de Rode Zee’, benadrukte Robles. Zij verklaarde ook dat ‘Spanje er niet tegen is dat de Unie de missies op zich kan nemen die zij kiest’, ondanks de weigering van Spanje om deel te nemen.
Om deze reden doet Spanje niet mee
Een van de redenen die Spanje geeft is de aanwezigheid in Operatie Atalanta in de Indische Oceaan. Volgens Robles werkt het fregat Victoria, dat daar nu wordt ingezet, aan een veelgevraagde missie die Spanje verhindert om op een andere operatie te concentreren.
De verwachting is dat dit voor het eerst het aantal van 3.500 Spaanse militairen en burgerwachten die worden ingezet voor internationale missies op vier continenten zal worden overschreden. De grootste missie zal zijn in Libanon met 700 troepen. Deze ongekende inzet van troepen zou het moeilijk maken om betrokken te raken bij een nieuwe maritieme operatie die gericht is op het voorkomen van aanvallen door de Houthi’s, die Hamas steunen in de oorlog van Israël, tegen vrachtschepen die het Suezkanaal vanuit het oosten naar het westen oversteken en vice versa.
Aankondiging eind december
In december kondigde regeringsbronnen aan dat Spanje zich niet zou aansluiten bij de EU-missie in de Rode Zee. Wel steunde Defensie de missie om koopvaardijschepen te beschermen tegen aanvallen van de Houthi’s. Eind december kondigde Spanje aan dat het zijn veto over de deelname van de Europese Unie aan de Rode Zee-missie zou opheffen, maar zei ook dat het zich er niet mee zou bemoeien.
Het ministerie van Defensie voerde destijds aan dat een dergelijke operatie ‘specifiek zou moeten zijn met een eigen entiteit waarin de zeestrijdkrachten van de Europese landen die willen deelnemen en niet louter een uitbreiding van de Atalanta’. Deze operatie werd gelanceerd in 2008 om het maritieme verkeer in de westelijke Indische Oceaan te beschermen tegen aanvallen van piraten.