Else Beekman
Die lijst met de namen van 4.427 Spanjaarden staat in het staatsblad (BOE). Ze werden vermoord of kwamen onder ermbarmelijke omstandigheden om het leven in met name de Oostenrijkse concentratiekampen Mauthausen en het daarbij horende kamp Gusen. Het doel van de publicatie in het staatsblad is de nabestaanden te voorzien van hun officiële registratie als overledene, waarmee hun dood eindelijk wordt erkend.
De publicatie van de lijst is – zo meldt het Spaanse Ministerie van Justitie – het gevolg van een besluit van de rechter die verantwoordelijk is voor het Centraal Bevolkings Register en zich daarbij heeft gebaseerd op de Wet van het Historisch Geheugen voor het (eer)herstel van de slachtoffers van het nazisme en het Franco-regime.
Nabestaanden en andere geïnteresseerden krijgen één maand de tijd om claims tegen de publicatie in te dienen of om correcties te verzoeken. De slachtoffers worden daarna definitief opgenomen in het register als overledenen. Een status die ze tot nu toe niet hadden.
Het Ministerie van Justitie maakte bovendien bekend dat 5 mei in Spanje is uitgeroepen tot dag van eerbetoon voor alle Spaanse slachtoffers van het nazisme.
Volgens gegevens van de Spaanse overheid zijn in totaal 9.328 Spanjaarden naar concentratiekampen gestuurd. 5.185 Spanjaarden overleden, 3.809 Spanjaanden overleefden het en 334 staan als vermist geregistreerd. De meeste Spanjaarden kwamen terecht in Mauthausen en sub-kamp Gusen, daar 5 kilometer vandaan. 1.100 Spanjaarden werden naar Dachau en Buchenwald gestuurd. Van hen kwamen 500 om het leven of zijn vermist. Ravensbrück was het kamp voor vrouwen. 170 Spaansen kwamen er terecht, waarvan er minstens 14 het niet overleefden. Ook zijn Spanjaarden naar andere concentratiekampen gestuurd zoals Bergen Belsen, Auschwitz, Flossenbürg, Natzweiler, Neuengamme, Sttuthof, Sachsenhausen, Gross-Rosen, Aurigny, Guernesey en Neu Bremm
Alle Spanjaarden die in de nazi-concentratiekampen belandden zaten, nadat Franco in 1939 de Burgeroorlog won, in Frankrijk in ballingschap. Het ging hier hoofdzakelijk om twee groepen: Spanjaarden die tijdens de Tweede Wereldoorlog in het Franse leger dienden en in juni 1940 door de nazi’s gevangen werden genomen en in de maanden erna naar de kampen werden gestuurd.
De tweede, kleinere groep bestond uit Spanjaarden die zich bij het verzet hadden aangesloten en door de Franse politie en de Gestapo werden gearresteerd. Zij werden in 1942, 1943 en 1944 naar de kampen gedeporteerd.
Tot slot was er nog een derde groep die wordt aangeduid als ‘927 konvooi’: dit waren burgers die als vluchtelingen in het Les Alliers kamp bij de Franse stad Anoulême verbleven. Dit waren niet alleen mannen, maar ook vrouwen en kinderen.