Else Beekman
De Spaanse regering trekt op het laatste moment aan de rem. Het langverwachte woondecreet met maatregelen tegen de wooncrisis wordt uitgesteld tot september. Dat terwijl het dinsdag goedgekeurd zou worden. Reden: onvoldoende steun in het parlement. Premier Pedro Sánchez wil een breder akkoord voordat hij het wetsvoorstel indient.
In het kort
- De Spaanse regering stelt haar langverwachte woondecreet bij gebrek aan parlementaire steun uit naar september.
- Podemos noemt een onderdeel van het voorstel een “vrijbrief voor illegale vastgoedspeculatie” en eist dat het wordt geschrapt.
- Coalitiepartners Junts en PNV willen juist het tegenovergestelde: méér aandacht voor kraken, hypotheekbezitters en bouwregels.
- De ministerraad van dinsdag richt zich nu vooral op de noodsituatie rond de aanhoudende bosbranden.
De coalitiepartijen PSOE en Sumar hadden het decreet vorige week al weggestemd, zo bevestigden bronnen binnen het ministerie van Huisvesting. De andere partijen die de regering nodig heeft om het voorstel in het parlement goedgekeurd te krijgen, vroegen om meer tijd. Zonder hun steun zou het decreet binnen een maand na goedkeuring in de ministerraad alsnog sneuvelen in het Congres. En precies dat gebeurde eerder dit jaar al met een vergelijkbaar voorstel voor de verlenging van huurcontracten.
Woordvoerder Ernest Urtasun van coalitiepartner Sumar zegt dat de gesprekken “goed verlopen” en dat geen enkele partij is weggelopen van de onderhandelingstafel. Toch erkent ook het ministerie dat de tekst “complex” is en dat de druk van de krappe planning een obstakel dreigde te worden.
Wat zou het decreet regelen?
Het voorstel bevat onder meer:
- Een nieuwe verlenging van huurcontracten met maximaal twee jaar voor contracten die aflopen vóór 30 juni 2028
- Belastingvoordelen voor verhuurders die de huurprijs verlagen
- Een btw-verhoging voor toeristische appartementen naar 21 procent
- Nieuwe regels voor kortetermijnverhuur en kamerverhuur.
- Ook wil de regering de grondwet (ley del suelo) aanpassen om bouwprojecten sneller te kunnen laten verlopen.
Dat laatste punt blijkt precies de splijtzwam.
Podemos: “Vrijbrief voor illegale vastgoedspeculatie”
Podemos-leider Ione Belarra windt er in een interview met 20minutos geen doekjes om. Volgens haar verstopt de regering een verkapte hervorming van de grondwet in het woondecreet. Volgens haar komt dat neer op een “vrijbrief voor illegale stedenbouwkundige spelletjes”. Ze eist dat de regering dit onderdeel schrapt. Pas dan wil haar partij er verder over spreken.
Belarra verwijt de regering bovendien dat de hervorming vooral bedoeld is om omstreden vastgoedprojecten zoals Operación Chamartín in Madrid alsnog mogelijk te maken, ook zonder alle vereiste vergunningen. Ze eist in plaats daarvan een moratorium op huisuitzettingen en een verplichte verlaging van huurprijzen bij wet.
Junts en PNV willen juist het tegenovergestelde
Opvallend genoeg lopen de bezwaren van de andere partners dwars tegen die van Podemos in. De Catalaanse partij Junts vindt het decreet juist te veel gericht op huurders en te weinig op maatregelen tegen kraken en fiscale voordelen voor huiseigenaren met een hypotheek. De partij liet weten geen steun te geven “als het voorstel maatregelen bevat die kraken in stand houden en noch huurder noch kleine eigenaar beschermen”.
Ook de Baskische PNV wil juist wél wijzigingen in de grondwet, precies het onderdeel dat voor Podemos onbespreekbaar is. De partij vraagt bovendien om het moratorium op huisuitzettingen te beperken tot huurders die minstens twaalf maanden hun huur op tijd hebben betaald.
Daarmee zit de regering muurvast tussen twee onverenigbare eisen: schrap de hervorming van de grondwet (Podemos) tegenover juist meer hervorming ervan (PNV), en meer bescherming voor huurders (Sumar/Podemos) tegenover meer aandacht voor kraken en huiseigenaren (Junts).
Prioriteit verschuift naar de bosbranden
Met het uitstel van het woondecreet verschuift de aandacht van de laatste ministerraad voor het zomerreces naar de noodsituatie door de aanhoudende bosbranden in het land. Regeringsbronnen laten weten dat in plaats daarvan voorrang wordt gegeven aan de brandbestrijding en aan het formeel aanwijzen van de getroffen gemeenten als “gespannen zone”, wat extra financiële steun mogelijk maakt voor gedupeerden.