Elize van Loon
In Spanje worden nieuwe verkeerssystemen getest die niet alleen snelheid registreren, maar ook direct de uitstoot van voertuigen meten. Deze zogenoemde emissieradars markeren een volgende stap in het milieubeleid op de weg. Waar controles vroeger vooral plaatsvonden tijdens de ITV-keuring, verschuift de aandacht nu naar het daadwerkelijke rijgedrag en de uitstoot op straat.
In het kort
- Spanje test nieuwe emissieradars die tijdens het rijden direct de uitstoot van voertuigen meten.
- Slechts ongeveer 1% van de voertuigen blijkt verantwoordelijk voor tot wel 40% van de totale verkeersvervuiling.
- De eerste systemen worden geplaatst in grote steden zoals Madrid en Barcelona, vooral bij milieuzones en drukke wegen.
- Handhaving volgt waarschijnlijk later, zodra de monitoringsfase is afgerond en de regels volledig zijn ingevoerd.
Langs verschillende wegen komen sensoren die met behulp van lichtbundels de samenstelling van uitlaatgassen analyseren. Zodra een voertuig passeert, meet het systeem onder andere stikstofoxiden en fijnstof. Dit gebeurt binnen een fractie van een seconde. Tegelijkertijd wordt de kentekenplaat geregistreerd, waardoor de gemeten uitstoot direct aan een specifiek voertuig kan worden gekoppeld. De technologie maakt het mogelijk om voertuigen onder realistische omstandigheden te beoordelen, in plaats van alleen tijdens een keuring.
Van monitoring naar handhaving
Op dit moment ligt de nadruk nog op monitoring en analyse. De systemen verzamelen gegevens om inzicht te krijgen in welke voertuigen buitensporig veel vervuilen. Het gaat daarbij vaak om een kleine groep auto’s die verantwoordelijk is voor een relatief groot deel van de uitstoot. De juridische basis voor het gebruik van deze gegevens is inmiddels vastgelegd, waardoor het in de toekomst mogelijk wordt om ook daadwerkelijk handhavend op te treden.
Gericht op de grootste vervuilers
Slechts ongeveer 1% van de voertuigen is verantwoordelijk voor zo’n 40% van de totale verkeersvervuiling. Vaak gaat het om oudere voertuigen, slecht onderhouden motoren of auto’s waarbij emissiesystemen niet goed functioneren. Met deze technologie kunnen juist deze voertuigen worden opgespoord zonder het verkeer stil te leggen.
Auto’s zonder milieusticker gaan meer betalen voor parkeren in Spanje
Waar komen de emissieradars?
De eerste inzet van deze emissieradars richt zich vooral op grote stedelijke gebieden waar luchtkwaliteit een belangrijke rol speelt. In steden zoals Madrid en Barcelona, waar al milieuzones van kracht zijn, sluiten deze systemen direct aan op het bestaande beleid. Daarnaast worden ze getest op drukke ringwegen en snelwegen rond deze steden, evenals op toegangswegen waar dagelijks grote verkeersstromen passeren. Ook strategische locaties, zoals ingangen van lage-emissiezones en plekken waar eerder hoge concentraties luchtvervuiling zijn gemeten, komen in beeld. De verwachting is dat de technologie na deze eerste fase geleidelijk wordt uitgebreid naar andere stedelijke gebieden in Spanje.
Wat dit betekent voor automobilisten
Voor bestuurders van goed onderhouden voertuigen zal er weinig veranderen. Wie voldoet aan de geldende normen, merkt in de praktijk niets van deze metingen. Voor auto’s met technische problemen of een verhoogde uitstoot kan de impact groter zijn, omdat zij sneller opvallen in de controlesystemen.
Vooruitblik
Hoewel de systemen nog niet overal worden ingezet voor directe boetes, lijkt verdere toepassing slechts een kwestie van tijd. De combinatie van technologische ontwikkelingen en strengere milieuregels wijst in de richting van een toekomst waarin uitstoot permanent wordt gemonitord. Daarmee zet Spanje een volgende stap in het verduurzamen van mobiliteit en het verbeteren van de luchtkwaliteit.