Else Beekman
Het beschermd natuurgebied in Spanje is twee keer zo groot als in Frankrijk, de nummer twee binnen de EU.Spanje is het land dat met het meeste landoppervlak bijdraagt aan het Natura 2000-netwerk van de EU, dat momenteel het grootste systeem van beschermde gebieden ter wereld is.
‘Het Jaarboek 2020’ is opgesteld in het kader van het project ‘Bijdrage van beschermde gebieden aan aanpassing aan klimaatverandering, menselijke gezondheid en milieueducatie voor duurzaamheid’, ontwikkeld door de Stichting González Bernáldez en EUROPARC-Spanje, met steun van het Ministerie voor Ecologische Transitie en de Demografische Uitdaging.
Het doel van de publicatie
De publicatie heeft meerdere doelen. Ten eerste om het publiek bewust te maken van het belang van het behoud van en de zorg voor deze gebieden. Maar ook om ecotoerisme te bevorderen, om daarmee de biodiversiteit in stand te houden en bij te dragen aan de plaatselijke ontwikkeling.
De EU-biodiversiteitsstrategie tot 2030 beoogt ten minste 30% van de water- en grondgebieden in de EU-landen effectief te beschermen, voorziet in een strenge bescherming van 10% van de gebieden en wil de onderlinge verbindingen verbeteren.
Volgens het Jaarboek 2020 bevindt Spanje zich in een ‘goede positie’ om deze doelstellingen te verwezenlijken, aangezien het momenteel met 53 locaties wereldwijd de eerste plaats inneemt wat betreft biosfeerreservaten; met 15 locaties op de tweede plaats staat wat betreft geoparken, de gebieden die door de UNESCO zijn aangewezen als gebieden met een opmerkelijk geologisch erfgoed en de derde plaats inneemt als het gaat om wetlands van internationaal belang.
Om de kennis van beschermde gebieden te bevorderen, hebben de Global Nature Foundation, EUROPARC-Spanje en de Vereniging voor Ecotoerisme in Spanje, tijdens de presentatie van het Jaarboek, ook de campagne ‘Onze Beschermde Gebieden’ gepresenteerd. Deze campagne heeft meerdere doelen. Allereerst om ‘het werk van de zorg voor en het onderhoud van natuurgebieden te herwaarderen. Ten tweede om het belang voor de samenleving als geheel te erkennen van het natuurlijke en culturele erfgoed van deze gebieden, dat van essentieel belang is voor de biodiversiteit en de beperking van de klimaatverandering’ en tenslotte ook om het dagelijkse leven van degenen die in deze gebieden wonen en werken in beeld te brengen, en tegelijkertijd bij te dragen tot de sociaaleconomische ontwikkeling van hun grondgebied.
Cruciaal belang van nationale parken
De technisch directeur van EUROPARC-Spanje, Marta Múgica, is van mening dat het in deze tijden van systeemcrisis ‘van cruciaal belang’ is om de rol te erkennen die de 16 nationale parken, de meer dan 150 natuurparken en zo’n 1.800 wettelijk beschermde gebieden spelen voor het behoud van de biodiversiteit en voor het welzijn van de samenleving in haar geheel’. ‘
Er zijn steeds meer bewijzen voor de bijdrage van beschermde natuurgebieden aan de gezondheid van mensen, aan de strijd tegen klimaatverandering en de bevordering van milieueducatie voor duurzaamheid. Het is dan ook van essentieel belang om te zorgen voor een adaptief en efficiënt beheer ervan, met materiële, economische en menselijke middelen die zijn afgestemd op de nieuwe uitdagingen’, betoogde Múgica.
Samenleving ziet de noodzaak niet
Zij betreurt dan ook dat, ondanks deze cijfers, de Spaanse publieke opinie het belang van deze gebieden niet ten volle inziet en niet trots is op de nr-1-positie die Spanje heeft in de wereld. Volgens haar heeft dit tot gevolg dat de samenleving niet de noodzaak inziet om in de verzorging en het onderhoud van de natuurgebieden te investeren. Terwijl de rol van de gebieden zo belangrijk is, stellen experts.
Belang verantwoord ecotoerisme groeit
Amanda Guzmán, manager van de Vereniging voor Ecotoerisme in Spanje, benadrukte dat het bezoek aan van deze gebieden gestaag is toegenomen, waardoor het des te noodzakelijker is verantwoord toerisme te bevorderen. Een toerisme dat bijdraagt aan de instandhouding van het erfgoed, lokale sociaaleconomische ontwikkeling genereert en het mogelijk maakt bijzondere en kwalitatieve ervaringen aan te bieden. Zodat de beschermde gebieden voortbestaan zoals ze bedoeld zijn.
Beschermde natuurgebieden zijn onmisbaar
Tot slot benadrukte Ignacio Jiménez, coördinator Global Nature Foundation dat beschermde natuurgebieden ‘onmisbaar’ zijn binnen het milieu-, sociaal en economisch beleid van ieder land. ‘Deze gebieden fungeren als essentiële instrumenten voor het behoud van ons natuurlijk en cultureel erfgoed, bieden talrijke werkgelegenheids- en bedrijfskansen, genereren ruimte voor recreatie en amusement, bevorderen onze lichamelijke en geestelijke gezondheid (wat vooral is gebleken in tijden van de pandemie), spelen een cruciale rol bij de productie, zuivering en opslag van water, verminderen de gevolgen van de klimaatverandering, en dienen als wetenschappelijke en educatieve doelen’, aldus Jiménez.