Steeds meer kinderloze huishoudens in Spanje

Men waarschuwt al tijden voor de serieuze vergrijzing die Spanje de komende decennia te verwerken krijgt. Spanje heeft het laagste vruchtbaarheidscijfer van Europa en men voorspelt dat het land in 2050 de oudste bevolking ter wereld zal hebben. Dan bestaat de grootste groep mensen  uit 80 jaar en ouder.

Alleenstaanden en kinderlozen

Aan het einde van de 20e eeuw bestonden de meeste huishoudens nog uit een stel ouders en hun kinderen. Nu bestaat de helft van de huishoudens uit alleenstaanden en kinderloze stellen, zo blijkt uit nieuwe demografische gegevens.

Het aantal kinderloze paren is tussen 1977 en 2015 verdrievoudigd: van 1,5 miljoen tot 4,4 miljoen volgens de laatste editie van Panorama Social, een rapport van bureau Funcas dat onderzoek doet naar sociale en economische kwesties in Spanje. Het aantal eenpersoonshuishoudens is vervijfvoudigd sinds 1977: van 700.000 tot 3,8 miljoen. Dit is 22 procent van alle huishoudens vergeleken met 8 procent in 1977.

Tegenwoordig bestaan vier op de tien huishoudens in Spanje uit een stel met kinderen. Een kwart bestaat uit een stel zonder kinderen en een kwart bestaat uit slechts één persoon. De rest omvat alleenstaande ouders met kinderen of familieleden die samenwonen.

Emigratie

Een van de oorzaken voor de  sterk gewijzigde bevolkingssamenstelling is de toegenomen emigratie sinds het begin van de economische crisis. Honderdduizenden, vooral jonge, Spanjaarden verlieten het land op zoek naar een baan en een betere toekomst. Dit gebeurt vaak op een leeftijd waarop ze vroeger juist een gezin zouden vormen. Een gezin vormen is voor deze jonge Spanjaarden praktisch onmogelijk gezien de situatie op de arbeidsmarkt waarbij ruim 20% van de beroepsbevolking geen werk heeft. Dat werkloosheidspercentage is onder jongeren bijna 50%. In 2015 verlieten bijna 100.000 Spanjaarden het land. Dat was een toename van 23%, zo meldt het Spaanse bureau voor statistiek INE.

Laag geboortecijfer

Een andere oorzaak is het lage geboortecijfer. Nadat dit vijf opeenvolgende jaren daalde, steeg het voor het eerst weer heel licht met 0,1% in 2014. Vanaf 2008 is het aantal geboorten gedaald met 18%. Zoals eerder aangestipt, heeft Spanje met 1,32 kinderen per vrouw het laagste geboortecijfer van de EU. Vorig jaar overleden er meer mensen dan dat er werden geboren. Dit is voor het eerst sinds 1941 het geval. Met 422.276 waren er 3.200 meer overlijdensgevallen dan geboortes, volgens INE.

Vergrijzing

Niet alleen wordt de bevolking steeds ouder met een sterk toegenomen levensverwachting. Die is in Spanje zelfs het hoogste ter wereld. Samen met het dalende aantal geboorten neemt daarmee de vergrijzing schrikbarend toe. In 22 van de 52 Spaanse provincies is de helft van de bewoners 65-plus.