Elize van Loon
De Spaanse verkeersdienst DGT heeft op verschillende plaatsen in het land nieuwe systemen geplaatst om te controleren wie gebruikmaakt van de speciale VAO‑stroken (Vehículos de Alta Ocupación). Deze rijstroken zijn bedoeld voor auto’s met meerdere inzittenden. Toch blijken veel bestuurders er alleen te rijden, vooral tijdens de spits. Om dat tegen te gaan, zet de DGT nu technologie in die automatisch vastlegt hoeveel mensen er in een voertuig zitten. Wie alleen rijdt op een VAO‑strook, riskeert een boete van 200 euro.
Een blauw verkeersbord met een witte ruit geeft aan dat de rijstrook uitsluitend bedoeld is voor voertuigen met meerdere inzittenden. VAO‑stroken zijn rijstroken die bedoeld zijn om carpoolen te stimuleren. De gedachte erachter is dat auto’s met meerdere inzittenden efficiënter gebruikmaken van de weg. Door deze voertuigen een aparte rijstrook te geven, kan het verkeer beter doorstromen en kunnen files afnemen. De stroken worden vooral gebruikt op drukke toegangswegen naar grote steden, waar dagelijks lange rijen ontstaan.
Zo werkt de nieuwe technologie
De DGT gebruikt een combinatie van warmtecamera’s, sensoren en kunstmatige intelligentie. Deze AI‑camera’s analyseren in een fractie van een seconde hoeveel personen er in een auto zitten. De warmtebeelden maken het mogelijk om mensen te onderscheiden van voorwerpen of reflecties. Vervolgens koppelt een systeem het kenteken aan de eigenaar van het voertuig. Als blijkt dat er maar één persoon aanwezig is, wordt automatisch een boete opgelegd. Daar komt geen agent meer aan te pas.
Op deze wegen wordt al gecontroleerd
De nieuwe systemen staan vooral op snelwegen waar VAO‑stroken al langer bestaan. In de regio Madrid gaat het onder meer om delen van de A‑2 en A‑6. Rond Valencia wordt gecontroleerd op de V‑21. Op Mallorca is de Ma‑19 uitgerust met dezelfde technologie. Ook in Andalusië zijn vergelijkbare installaties geplaatst, onder andere op wegen rond Sevilla, Málaga en Granada. De DGT sluit niet uit dat het netwerk de komende jaren verder wordt uitgebreid.
Wie wel en niet op VAO‑stroken mag rijden
De regel is eenvoudig: er moeten minstens twee personen in de auto zitten. Dat geldt voor alle voertuigen, ook voor auto’s met een milieulabel zoals Cero. Alleen rijden blijft natuurlijk toegestaan op de gewone rijstroken. De maatregel gaat dus niet over het verbieden van alleen rijden, maar over het correct gebruiken van deze specifieke stroken.
Waarom de DGT deze stap zet
Volgens de verkeersdienst is de maatregel nodig om de capaciteit van drukke snelwegen beter te benutten. Met de VAO‑stroken hoopt de DGT het aantal auto’s met slechts één inzittende te verminderen. Dat moet leiden tot minder files, minder uitstoot en een voorspelbaarder verkeersbeeld. De inzet van technologie maakt het mogelijk om de regels eerlijker en consequenter te handhaven.