Tot voor kort kwamen avocado’s en drakenvruchten alleen via import op de markten in Alicante terecht. Nu zijn tropische vruchten van eigen bodem geen uitzondering meer. De oppervlakte waar tropische vruchten worden geteeld in Alicante is er in tien jaar tijd vertienvoudigd, tot zo’n duizend hectare. Hogere temperaturen en zachtere winters maken het mogelijk.
Lang was het klimaat in de provincie ongeschikt en te koel voor deze gewassen. Vorst kwam in de winter vaak meerdere keren per seizoen voor. De laatste jaren zijn de temperaturen geleidelijk gestegen. Vooral de winters zijn een stuk milder geworden. José Vicente Andreu, voorzitter van boerenorganisatie Asaja, noemt de omstandigheden in de provincie daardoor radicaal anders. Nu kunnen tropische gewassen wel aarden in de provincie.
Avocado maakt opmars in Alicante
Voorop in deze ontwikkeling loopt de teelt van de avocado met ongeveer 800 hectare op dit moment. Die groeien vooral in de Marina Baixa en de Marina Alta. Ook komen er steeds meer bomen bij rond Elche. Het succes van de vrucht in de Marina’s is volgens Andreu te danken aan voldoende water in die regio’s. Hij sluit ook niet uit dat de teelt zich verder verspreidt. Asaja wil een proefveld beginnen in het zuiden van de provincie, in de Vega Baja. Ooit vroor het daar nog regelmatig, maar die tijden zijn voorbij.
Al kan het water wel een probleem worden in de toekomst, omdat vooral de Marina Baixa al jaren met droogte kampt en extra water van buiten de streek haalt.
In concurrentie met Málaga
Andreu voorspelt dat de regio Valencia op korte of middellange termijn de grootste avocadoproducent van Spanje wordt. “Nu is dat Málaga, maar daar hebben ze waterproblemen en hebben ze te veel geplant”, zegt hij. De voorsprong van Andalusië is op dit moment nog groot met zo’n 72 procent van het Spaanse avocado-areaal, tegenover 15,6 procent in de regio Valencia. Deze regio maakt met 400 hectare avocado in 2017 naar zo’n 4.000 nu een opvallende groei door, zo blijkt uit cijfers van vakblad Infoagro.
Drakenvrucht relatief nieuw voor de regio
De pitaya, in het Nederlands bekend als drakenvrucht, komt net kijken en staat op ongeveer honderd hectare verspreid over de provincie. Het is een cactus-type uit Mexico die zich makkelijk aanpast aan verschillende soorten grond, zegt Andreu. De bestuiving is echter wel een nadeel omdat die ’s nachts gebeurt. Telers moeten dan bloem voor bloem langs om vruchten te krijgen. Verder zetten telers ook eerste stapjes met cherimoya, papaya en mango. Die beslaan samen nog eens rond de honderd hectare.
Goede prijs voor hoge kosten
De goede prijs die telers voor deze tropische vruchten krijgen vormt een stimulans voor velen om erop over te stappen. Voor avocado’s krijgen boeren bijvoorbeeld rond de twee euro per kilo. Voor pitaya’s zelfs meer. Ter vergelijking: voor een kilo Navelina-sinaasappels kregen telers aan het begin van dit seizoen gemiddeld 27 cent, en voor de meeste mandarijnen tussen de 37 en 65 cent, blijkt uit de eerste notering van de citrusbeurs van Valencia. Bij sinaasappels ligt dat volgens boerenorganisatie AVA-Asaja zelfs onder de kostprijs.
Toch vormt de kwetsbaarheid van de tropische gewassen een keerzijde en een zorg. Ze zijn lastig te bestuiven. Vaak zetten telers daarom bijenkasten op hun percelen. Pitaya’s hebben schaduwdoek nodig. Om daar een goede constructie van de maken is ongeveer 30.000 euro per hectare nodig. Verder groeien cherimoya, papaya en mango minder hard omdat het daar gewoon nog niet warm genoeg voor is, aldus José Manuel Blasco. Hij is technisch directeur van coöperatie Cambayas in Elche en werkt al een paar jaar met pitaya’s en avocado’s.