Else Beekman
Valencia heeft nieuwe regels goedgekeurd voor toeristische appartementen en andere vormen van toeristisch verblijf. De gemeente wil met een beperking van toeristische appartementen tot 2 procent per wijk de groei afremmen en de wooncrisis in de stad aanpakken. Bewonersorganisaties vinden de aanpak echter onvoldoende en geloven niet dat het echte probleem daarmee verdwijnt.
Burgemeester: ‘strengste regeling van Spanje’
Met de stemmen van PP en Vox heeft de gemeenteraad van Valencia met de nieuwe regeling voor toeristische accommodaties ingestemd. Compromís en PSPV stemden tegen. De nieuwe regels moeten voorkomen dat steeds meer woningen uit de reguliere huurmarkt verdwijnen.
Dat in elke wijk en elk district voortaan maximaal 2 procent van de woningen voor toeristisch gebruik mag worden ingezet is de belangrijkste maatregel. Zo wil het stadsbestuur voorkomen dat complete buurten uit balans raken.
Voor nieuwe appartementen gelden bovendien strikte voorwaarden. Die worden alleen toegestaan als ze op de begane grond of de eerste verdieping zijn van gebouwen met gemengd gebruik. Op dezelfde overloop mogen zich dan geen gewone woningen bevinden. Ook moet er altijd een eigen ingang vanaf de straat zijn, los van die van bewoners. Daarnaast is toestemming nodig van de vereniging van eigenaren. Burgemeester María José Catalá noemt het plan de strengste regeling van Spanje.
Drie grenzen tegelijk van kracht
De stad werkt met drie zogenoemde sloten die gelijktijdig gelden. Een nieuwe toeristische accommodatie mag alleen worden toegestaan als aan alle drie de voorwaarden wordt voldaan. Zodra één grens wordt overschreden, blokkeert de gemeente nieuwe vergunningen in dat gebied.
Een van die grenzen is dat het totale aantal toeristische bedden nooit hoger mag zijn dan 8% van het aantal ingeschreven inwoners in een wijk of district. Een tweede grens bepaalt dat maximaal 2% van de woningen toeristisch gebruikt mag worden. Daarnaast wordt ook gekeken naar het niveau van bouwblokken en straten.
Volgens het stadsbestuur maakt juist die combinatie het in de praktijk lastig om nog veel nieuwe toeristische appartementen toe te voegen.
Buurtverenigingen blijven kritisch
Toch zijn bewonersorganisaties er niet gerust op. Volgens PAco Guardeño van de Federació d’Associacions Veïnals de València zit de regeling ‘vol gaten en uitzonderingen’, naast dat deze wel enkele lang gevraagde beperkingen bevat.
Volgens de buurtverenigingen is vooral het gebrek aan handhaving een groot probleem. Zij wijzen erop dat er nog altijd meer dan 9.000 toeristische appartementen buiten de wet om zouden opereren. Juist daar, zeggen zij, ligt de grootste pijn voor bewoners die moeite hebben om betaalbare woonruimte te vinden.
Guardeño stelde ook dat de gemeente nu wel erkent dat de groei van toeristische accommodatie een serieus probleem is, maar vreest dat de nieuwe regels weinig veranderen zolang illegale verhuur niet veel steviger wordt aangepakt. Ook heeft hij kritiek op het ontbreken van een helder openbaar overzicht van legale, gesloten of bestrafte adressen.
Oppositie waarschuwt voor averechts effect
Ook de oppositie is zeer kritisch. Compromís vindt dat de gemeente met deze regeling juist ruimte laat voor verdere speculatie. Volgens de partij zouden er in buurten die nog niet als verzadigd gelden alsnog nieuwe toeristische appartementen kunnen bijkomen.
De socialistische PSPV gaat nog een stap verder en noemt de voorgestelde sloten een schijnoplossing. Volgens de partij ontbreekt een goede koppeling met gegevens van de regio en van certificerende instanties. Daardoor zou controle in de praktijk tekortschieten. Beide oppositiepartijen pleiten voor een veel hardere lijn: geen nieuwe vergunningen meer en veel strengere controle op bestaande adressen.
Moratorium loopt af
Met de definitieve goedkeuring van de regels komt ook een einde aan het tijdelijke moratorium op nieuwe vergunningen. Dat verbod gold bijna twee jaar. Vanaf nu kunnen er dus opnieuw aanvragen worden ingediend, zolang in een wijk, district of bouwblok geen van de vastgestelde grenzen is bereikt.
Daarmee verschuift het debat in Valencia naar de volgende fase. De vraag is niet alleen hoe streng de regels op papier zijn, maar vooral of de stad ze ook daadwerkelijk kan handhaven.