Trouwen in Spanje als buitenlander: welke documenten heb je nodig?

Je ziet het al voor je: het jawoord op een finca in de heuvels achter Málaga, een diner onder de sinaasappelbomen, de zon die laat ondergaat boven de Middellandse Zee. Trouwen in Spanje staat bij veel Nederlandse en Belgische stellen hoog op de wensenlijst, zeker als je er al woont of er een tweede huis hebt.

De romantiek begint alleen op papier. Wil je in Spanje een wettig huwelijk sluiten, dan krijg je te maken met de Registro Civil, een stapel documenten en regels die per regio net iets verschillen. Maar met de juiste voorbereiding is het goed te doen. Daarom lees je hier welke documenten je nodig hebt, welke je moet laten legaliseren of vertalen en welke fouten je beter kunt vermijden.

Kun je als buitenlander in Spanje trouwen?

Ja, maar er gelden wel voorwaarden. Voor een burgerlijk huwelijk in Spanje moet minstens één van jullie in Spanje wonen. Wonen jullie allebei in Nederland of België, dan kunnen jullie in Spanje geen wettig huwelijk sluiten. Dat staat ook op NederlandWereldwijd, de informatiesite van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken.

In de praktijk betekent “wonen” dat je ingeschreven staat in het padrón van je Spaanse gemeente. Met dat bewijs van inschrijving (certificado de empadronamiento) toon je aan dat de Registro Civil van je woonplaats je heeft ingeschreven. Sommige registers willen zien hoe lang je al ingeschreven staat, dus regel dit zo snel mogelijk.

De overige voorwaarden gelden ook: je moet 18 jaar of ouder zijn, mag niet al getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben met iemand anders, en jullie mogen geen naaste familie van elkaar zijn. Spanje staat het huwelijk tussen twee mensen van hetzelfde geslacht toe.

Burgerlijk of symbolisch huwelijk

Woont geen van jullie in Spanje, dan kun je wettelijk trouwen in je eigen woonland en in Spanje een symbolische bruiloft houden. Een symbolische bruiloft verloopt net als een gewone bruiloft, maar zonder papierwerk en zonder juridische status.

Een kerkelijk huwelijk in Spanje kan soms rechtsgeldig zijn, maar de parochie en het bisdom stellen dan hun eigen eisen.

Let op: je kunt in Spanje niet trouwen bij de Nederlandse ambassade of het consulaat.

Welke documenten heb je nodig om in Spanje te trouwen?

Elke Registro Civil, in kleinere plaatsen de Juzgado de Paz, stelt de definitieve lijst met vereiste documenten vast. Vraag die lijst daarom altijd op bij het kantoor waar je de aanvraag indient.

Toch is hier een overzicht van documenten die in vrijwel elke regio worden gevraagd:

• Verklaring van huwelijksbevoegdheid: Dit is het belangrijkste document voor Nederlanders. In Spanje se het certificado de capacidad matrimonial. Het bewijst dat er volgens de Nederlandse wet geen bezwaar is tegen jullie huwelijk. Je vraagt het bij je (laatste) Nederlandse gemeente. Heb je nooit in Nederland gewoond, dan handelt de ambassade in Madrid de aanvraag af en rekent daarvoor € 30. Belgen vragen het vergelijkbare getuigschrift van huwelijksbekwaamheid aan via hun gemeente of, als ze in Spanje ingeschreven staan, via het Belgische consulaat.
• Geboorteakte: Het Registro Civil wil een recent uittreksel van de geboorteakte van jullie beiden. Vraag bij je geboortegemeente een meertalig uittreksel aan. Let op het verschil: sommige regio’s accepteren een internationaal uittreksel (extracto), andere eisen een volledig afschrift (acta literal). Dat volledige afschrift is in het Nederlands opgesteld en moet vertaald worden.
• Bewijs van burgerlijke staat: een document dat aantoont dat je ongehuwd bent (certificado de estado civil of fe de vida y estado). Woon je in Spanje, dan kun je dit soms lokaal regelen.
• Paspoort of identiteitskaart en NIE: Je hebt een geldig paspoort of een geldige identiteitskaart nodig. Veel registraties vragen om een kopie van alle pagina’s van je paspoort, plus je NIE-nummer als je dat hebt.
• Certificado de empadronamiento: Het bewijs van inschrijving in je Spaanse gemeente, meestal niet ouder dan 3 maanden. Sommige kantoren vragen om een historisch overzicht van de afgelopen twee jaar.
• Extra documenten na een eerder huwelijk: Ben je gescheiden, dan heb je de echtscheidingsakte of het vonnis nodig, en dat moet vertaald worden als het niet in het Spaans is. Weduwen en weduwnaars moeten de overlijdensakte van hun overleden partner aanleveren.
• Getuigen: Bij de huwelijksvoltrekking zelf zijn twee meerderjarige getuigen met een geldig identiteitsbewijs vereist. Spreek je geen Spaans, regel dan ook een tolk; veel ambtenaren voltrekken het huwelijk alleen in het Spaans of in de regionale taal.

Legalisatie en vertaling

De meeste vertraging ontstaat niet door een ontbrekend document, maar door een document in de verkeerde vorm. Vaak moeten buitenlandse documenten gelegaliseerd en vertaald worden voordat je ze in Spanje kunt gebruiken.

Legalisatie bestaat in twee vormen: consulaire legalisatie en apostille. Wat je nodig hebt, hangt af van het land waar het document wordt gebruikt.

Apostille

Openbare documenten uit een EU-land, zoals geboorte- en huwelijksaktes, hoeven niet meer gelegaliseerd te worden voor gebruik in een ander EU-land. Dat volgt uit EU-verordening 2016/1191 en Spaanse registros verwijzen daar zelf naar in hun instructies. Je Nederlandse geboorteakte heeft dus geen apostille nodig.

Dat ligt anders als je partner van buiten de EU komt. Een geboorteakte uit bijvoorbeeld Colombia, Marokko of de Verenigde Staten heeft wel een apostille nodig, of een volledige legalisatie als het land niet bij het Apostilleverdrag is aangesloten.

Meertalige uittreksels

Vraag bij je gemeente waar mogelijk meertalige uittreksels aan. Spanje accepteert deze internationale modellen, gebaseerd op afspraken binnen de Internationale Commissie voor de Burgerlijke Stand, zonder legalisatie en zonder vertaling. Verordening 2016/1191 biedt daarnaast meertalige modelformulieren die je bij een Nederlandse akte kunt voegen.

Wanneer heb je toch een vertaling nodig?

Niet elk document heeft een meertalige versie. Een echtscheidingsvonnis, een notariële akte of een volledig afschrift (acta literal) van je geboorteakte is gewoon in het Nederlands opgesteld. Hetzelfde geldt voor documenten van een partner buiten de EU. Die documenten moet je daarom naar het Spaans laten vertalen.

Een vertaling die je zelf maakt of die een tweetalige vriend voor je doet wordt niet geaccepteerd. Spanje eist een vertaling door een traductor jurado die is beëdigd door het Spaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, met stempel, handtekening en verklaring. Wordt de vertaling in het buitenland gemaakt, dan eisen sommige registers dat die vertaling ook gelegaliseerd is.

Controleer dus vóór je een vertaling bestelt precies welke vorm de Registro Civil accepteert. Gaat het om documenten die je later opnieuw nodig hebt, bijvoorbeeld voor de inschrijving van je huwelijk of de verblijfsaanvraag van je partner, dan kun je beter een gecertificeerde vertaling laten maken die aan de Spaanse eisen voldoet.

Controleer de geldigheidsduur

Veel documenten zijn in Spanje, maar zijn slechts beperkt geldig. Registraturen accepteren een geboorteakte of bewijs van burgerlijke staat vaak alleen als die niet ouder is dan zes maanden, soms een jaar. Vraag je documenten dus niet te vroeg aan, maar ook niet zo laat dat een vertaling of een ontbrekend document je planning in gevaar brengt.

Trouwen in Spanje: stap voor stap

Alle documenten samen vormen het expediente matrimonial, het huwelijksdossier. Het huwelijk kan pas plaatsvinden als dat dossier is goedgekeurd.

Reken op drie tot zes maanden voorbereiding, afhankelijk van hoe druk jouw registro is. In populaire kustregio’s kan het in het hoogseizoen langer duren.

Dit zijn de stappen:

1. Vraag de lijst op: Neem contact op met de Registro Civil in de woonplaats van de partner die in Spanje ingeschreven staat, en vraag welke documenten zij eisen en in welke vorm.
2. Verzamel en bereid je documenten voor: Vraag aktes en verklaringen aan in Nederland of België, laat waar nodig een apostille plaatsen en regel de vertalingen.
3. Dien het dossier in: Meestal op afspraak en samen. Jullie ondertekenen allebei een verklaring onder ede dat er geen beletsel is voor het huwelijk.
4. Het gesprek: Gemengde of internationale stellen krijgen een kort gesprek, apart van elkaar, om een schijnhuwelijk uit te sluiten. Verwacht vragen over hoe jullie elkaar hebben leren kennen en hoe jullie samenleven.
5. Goedkeuring en datum: Na goedkeuring prikken jullie een datum. Het huwelijk kan worden voltrokken door de registro, een vrederechter, een burgemeester of wethouder, of een notaris.
6. Vraag de meertalige huwelijksakte aan: Vraag na de ceremonie het certificado de matrimonio plurilingüe aan bij de Registro Civil.

Onder de nieuwe Spaanse wet op de burgerlijke stand (sinds 2021 volledig in werking) kun je het dossier in veel gevallen ook door een notaris laten afhandelen. Dat is duurder, maar soms sneller dan een overvolle registro.

Je huwelijk inschrijven in Nederland

Nederland erkent een in Spanje gesloten huwelijk. Woon je in Nederland, dan moet je het met de meertalige huwelijksakte laten inschrijven bij je gemeente.

Woon je in Spanje, dan hoef je het niet in Den Haag te laten inschrijven, maar het maakt het later wel makkelijker om een Nederlandse huwelijksakte op te vragen. Belgen kunnen hun huwelijk laten registreren via hun gemeente of het Belgische consulaat.

Veelgemaakte fouten

• Documenten te vroeg aanvragen. Een geboorteakte van acht maanden oud wordt vaak geweigerd. Plan je aanvragen terug vanaf de indieningsdatum.
• Uitgaan van een standaardlijst. De documenten die in Marbella worden gevraagd, kunnen in Barcelona of op Tenerife net anders zijn. Werk altijd met de lijst van je eigen registro.
• Niet-beëdigde vertalingen. Een nauwkeurige vertaling die niet door een door Spanje beëdigde vertaler is gemaakt, wordt niet geaccepteerd. Dan moet je een nieuwe laten maken.
• Spellingsverschillen. Een tussenvoegsel als “van der” dat in de ene akte los staat en in de andere aan elkaar, kan vragen oproepen. Controleer vóór het indienen of je vertaling overeenkomt met het originele document.
• Het padrón vergeten. Staat geen van beide partners ingeschreven in Spanje, dan wordt je dossier niet goedgekeurd.

Trouwen in Spanje is vooral een kwestie van goed plannen. Weet je hoe je elk document moet aanleveren, dan voorkom je de meeste vertraging:

• Voor een burgerlijk huwelijk moet minstens één van jullie in Spanje ingeschreven staan. Zo niet, trouw dan thuis en vier het in Spanje.
• De Registro Civil in je woonplaats bepaalt de definitieve documentenlijst. Vraag die schriftelijk op.
• Nederlandse en Belgische aktes hebben sinds 2019 geen apostille meer nodig in Spanje. Meertalige uittreksels besparen ook vertaalwerk.
• Documenten zonder meertalige versie, zoals een echtscheidingsvonnis, moeten beëdigd naar het Spaans worden vertaald.
• Houd rekening met een geldigheid van zes maanden tot een jaar en begin drie tot zes maanden voor de gewenste datum.
• Laat je huwelijk daarna inschrijven in Nederland of België met de meertalige huwelijksakte.

En dan blijft er nog maar één vraag over: een finca in de bergen, of toch het strand?

Dit artikel is het resultaat van een betaalde samenwerking