Else Beekman
Dat blijkt uit een onlangs gepubliceerd artikel in het tijdschrift ‘Urban Science’ van onderzoekers van het Institut Cavanilles van de Universitat de València (UV). Het onderzoek wijst uit dat de grootste achteruitgang van de stranden van Pinedo, la Garrofera en El Saler plaatsvond na de bouw van de golfbreker. Verder is tussen 2013 en 2022 maar liefst 90 hectare zand verloren gegaan.
De grote misvatting
Het idee dat de noordelijke uitbreiding geen impact zou hebben, is een mantra dat vaak werd herhaald door de voormalige president van de Havenautoriteit van Valencia (APV) in april 2021. Deze Aurelio Martínez gebruikte deze redenering om te weigeren een nieuwe milieueffectrapportage (MER) te overwegen voor de omstreden noordelijke uitbreiding, die sinds 2012 al beschikte over de voltooide golfbreker. Deze bewering is echter nu weerlegd door een nieuw onderzoek van de Universitat de València.
Noordelijke uitbreiding in het geding
Het recente onderzoek wijst uit dat het oppervlak van de stranden van Pinedo, El Saler en La Garrofera is gedaald van 170 hectare zand in de jaren 90 tot slechts 43 hectare in 2022, wat neerkomt op een verlies van 70% in 30 jaar tijd.
De gebruikte onderzoeksmethode, met behulp van satellietbeelden, is normaal gesproken bedoeld om het zandvolume van woestijnen te meten. De methode is nu echter voor het eerst toegepast op stranden. Het onderzoek bevestigt dat de grootste afname van de stranden plaatsvond na de bouw van de noordelijke golfbreker als onderdeel van de uitbreiding van de haven van Valencia tussen 2010 en 2012. De recente restauratiepoging in 2023 heeft het zandoppervlak weliswaar tot 112 hectare vergroot, maar dit blijft 34% onder het niveau van de jaren 90.
Impact van havenuitbreiding
Het onderzoek onthult ook de directe relatie tussen de uitbreiding van de haven van Valencia, de bouw van de Marina Real Juan Carlos I en de voorbereiding voor de America’s Cup-wedstrijden, en de afname van de strandoppervlakte. Door zeestromingen van noord naar zuid in dit deel van de Middellandse Zee groeien de stranden aan de noordkant van grote infrastructuurprojecten terwijl die aan de zuidkant zand verliezen. Het studiegebied beslaat ongeveer 8 kilometer vanaf de huidige monding van de rivier de Turia, ten zuiden van de haven van Valencia, tot aan de Gola de Pujol.
De satellietbeelden tonen aan hoe het onderhoud en verbetering van de stranden tussen 2004 en 2010, als gevolg van LIFE-projecten, erin slaagden om de stranden kunstmatig in stand te houden, totdat de nieuwe havenuitbreiding deze inspanningen tenietdeed.
Zorgen voor de toekomst
Het onderzoek benadrukt ook de mogelijke gevolgen van deze kustvermindering voor het voortbestaan van het Albufera-meer. Twee factoren die van invloed kunnen zijn op de verzilting van het meer worden genoemd. Enerzijds is dat de vernauwing van de landtong tussen de zee en het meer. Ten tweede is dat het gebrek aan zoetwateraanvoer als bescherming tegen zeewaterintrusie.
Daarnaast bevestigt het onderzoek indirect dat de milieueffectrapportage (MER) uit 2007, die de APV en de regering willen gebruiken om het omstreden havenproject te rechtvaardigen, niet meer relevant is gezien de significante impact op de stranden als gevolg van de bouw van de noordelijke golfbreker.
Lees ook: Bodemdaling aan Spaanse kust verhoogt risico van zeespiegelstijging