Volle stuwmeren maar ramp voor boeren na stormen Leonardo en Marta

Wat voor de Spaanse waterreserves een zegen is, blijkt niet alleen voor geëvacueerde inwoners van ondergelopen dorpen een drama, ook voor duizenden boeren en veehouders is het een nachtmerrie. De reeks stormen van de afgelopen weken laat een spoor na van beschadigde infrastructuur, ondergelopen akkers en een vrijwel verloren oogstseizoen voor olijven en citrusvruchten.

De schade is het grootst in het zuiden van Spanje, met geschatte verliezen van 20 tot 30 procent van de totale landbouwproductie. De Spaanse landbouwfederatie COAG schat dat het schadebedrag alleen al in Andalusië kan oplopen tot 3 miljard euro. Ook Juanma Moreno, president van de regio, waarschuwde eind vorige week voor ‘miljoenenverliezen’ in de primaire sector, vooral bij granen, peulvruchten, olijven en groenten. De vooruitzichten blijven onzeker, aangezien voor de rest van de week opnieuw regen wordt verwacht.

Cádiz

In Cádiz staan duizenden hectares landbouwgrond na de stormen onder water. Getroffen zijn onder meer groentegewassen, snijbloemen, avocado’s, citrus, olijfgaarden en akkerbouwgewassen. Ook is er aanzienlijke schade aan landbouwwegen, irrigatiesystemen en andere agrarische infrastructuur.

Sevilla

In Sevilla noemen landbouworganisaties de situatie inmiddels ‘kritiek’. Er zijn grote productieverliezen, de inzaai van akkerbouwgewassen ligt stil en het olijfareaal is zwaar beschadigd. Vooral de groente- en bloementeelt, die zeer gevoelig is voor langdurige vochtigheid, krijgt harde klappen.

Córdoba

Ook in Córdoba heeft de aanhoudende regen en harde wind voor problemen gezorgd. Omgevallen bomen, beschadigde landwegen en vertragingen in het landbouwproces treffen vooral de graanteelt, olijfgaarden en de bijenteelt. De precieze schade wordt daar nog geïnventariseerd.

Jaén

In Jaén is het land op veel plaatsen onbegaanbaar. De olijvenoogst, die al tot een maand vertraging had opgelopen, dreigt hierdoor voor ongeveer een derde verloren te gaan. Veel olijven zijn op de grond in het water terechtgekomen en niet langer geschikt voor verwerking.

Granada

In Granada hebben regen en wind impact op een breed scala aan sectoren: groenteteelt, olijfgaarden, subtropische gewassen, fruitteelt en veehouderij. Er is schade aan plastic kappen en constructies, taluds zijn ingestort en door de hoge vochtigheid neemt de ziektedruk toe. Vooral avocado’s, midden in het oogstseizoen, zijn massaal van de bomen gevallen.

Huelva

In Huelva bemoeilijkt aanhoudende wateroverlast de oogst van zachtfruit, zoals frambozen, bramen en blauwe bessen, evenals citrusvruchten. Daarnaast zijn kassen beschadigd en ondervinden veehouderijen en landelijke wegen grote hinder.

Ook veehouderij zwaar getroffen

Niet alleen de akkerbouw, maar ook de Andalusische veehouderij verkeert volgens landbouworganisatie COAG in zwaar weer. Door de aanhoudende vochtigheid en modder kunnen dieren vaak niet naar buiten om te grazen. Dat leidt tot een tekort aan natuurlijk voer, een toename van ziektes en hogere kosten, omdat boeren noodgedwongen extra moeten bijvoeren.

COAG waarschuwt bovendien voor een stijgende veesterfte. In de Sierra de Segura in de provincie Jaén zijn al gevallen gemeld van dode lammeren. Vooral bedrijven met dieren in de lammer- en kalfperiode hebben het zwaar. In delen van Granada, Cádiz en Málaga kampen veehouders met ernstige gezondheidsproblemen bij hun dieren, wat de economische druk verder vergroot.

Binnenland geblokkeerd door water

Ook meer naar het noorden in het binnenland voelen boeren de effecten van storm Leonardo. In provincies als Cuenca en Guadalajara melden boeren dat hun percelen onbereikbaar zijn. Zo kunnen zij niet voldoen aan de teeltrotaties die de Europese landbouwsubsidies (PAC) voorschrijven. Ondertussen blijft de maïs in de regio op het land staan en lijden wintergranen onder langdurige wateroverlast.

Dringende oproep aan de overheid

Landbouworganisaties spreken van overmacht en doen daarom een dringende oproep aan de autoriteiten. Zij vragen om:

• de officiële aanwijzing van zwaar getroffen gebieden als rampgebied;
• onmiddellijke versoepeling van de PAC-regels, zodat boeren niet worden gestraft voor onvermijdelijke vertragingen;
• een noodplan voor herstel van landelijke wegen en bruggen die nu onbegaanbaar zijn.

Voor veel Spaanse boeren is storm Leonardo daarmee erg dubbel: eindelijk volle stuwmeren en aquifers na jaren van droogte, maar tegen een te hoge prijs.