Else Beekman
Terwijl grote delen van Spanje deze zomer opnieuw worden geteisterd door verwoestende bosbranden, blijft één regio opvallend buiten schot: de provincie Soria. In de uitgestrekte dennenbossen tussen Soria en Burgos heeft al twintig jaar geen brand meer gewoed. Het geheim? Een eeuwenoude traditie die in het hart van de bossen van Soria nog steeds voortleeft.
Die traditie geeft niet alleen het landschap vorm, maar beschermt ook tegen vuur. De sleutel wordt gevormd door een systeem met de naam ‘suertes de pinos’, letterlijk ‘dennenpercelen’.
Een zomer vol vuur, behalve in de bossen van Soria
Met meer dan 300 duizend hectaren verbrande natuur, talloze evacuaties en evenzoveel menselijke en dierlijke drama’s is het Spaanse zomerseizoen dit jaar een nachtmerrie. Toch klonk op 13 augustus een ander geluid. Toen deelde het Colegio de Ingenieros de Montes (COIM) op sociale media een lofzang op de eeuwenoude formuele die de regio Pinares al decennia tegen de vlammen beschermt. Er woedde in dit bos, een van de grootste aaneengesloten dennenbossen van Europa, al meer dan twintig jaar geen grote brand.
20 años sin incendios: ¿Magia? No. … Llámalo gestión forestal ancestral
🌲 En la comarca soriana de Tierra de Pinares, hace más de 20 años que no se produce un gran incendio forestal. pic.twitter.com/GRRYLqlBqT
— Ingeniería de Montes (@ingdemontes) August 14, 2025
Wat houdt de formule van ‘dennenpercelen’ in?
Daar ligt geen magie aan ten grondslag. Ook is het geen toeval, maar eeuwenoud bosbeheer. De dennenpercelen zijn een systeem van gemeenschappelijk bosgebruik dat teruggaat tot de middeleeuwen. Via loting krijgen dorpsbewoners het recht op houtkap in gemeentelijke bossen van Soria. Alleen komt dat recht ook met plichten. Wie namelijk een ‘dennenperceel’ ontvangt, moet verbonden zijn met het dorp, daar wonen en bijdragen aan het behoud van het bos.
Dit levert een diepe band op tussen mens en natuur. Het zorgt ervoor dat de gemeenschap niet alleen van het bos leeft, via hout, jacht, paddenstoelen en toerisme, maar het ook actief beschermt en schoon houdt. Deze vorm van toezicht, preventie en samenwerking tussen bewoners en lokale overheden is essentieel in de bescherming en het behoud van de dennenbossen.
Van traditie naar bescherming
De dennenpercelen zijn niet alleen een economisch model, maar sinds december 2024 ook erkend als cultureel erfgoed door de Junta de Castilla y León. De loting en verdeling van hout, vroeger in natura, tegenwoordig vaak in geld, wordt nog steeds lokaal georganiseerd. Gemeenten stellen eisen aan deelnemers. Ze moeten bijvoorbeeld langdurig in het dorp gevestigd zijn en dat draagt bij aan sociale cohesie, een band met de omgeving en het tegengaan van ontvolking.
Waarom brandt Soria niet?
De vraag “Waarom brandt Soria niet?” duikt al jaren op in de media. Het antwoord ligt in een combinatie van factoren: een volwassen bosbeheer en betrokkenheid van de lokale bevolking. De traditie maakt het bos tot een gedeelde verantwoordelijkheid. Volgens Pablo Sabín van het Centrum voor Bosdiensten in Castilla y León is Soria een uitzondering in een land waar veel bossen nog ‘jong’ zijn en de samenleving die nog niet volledig heeft geïntegreerd.
Zonder investering verandert alles in as: Spaanse boswachters waarschuwen voor ramp zonder bosbeheer