Else Beekman
Na weken van zware regenval en overstromingen kampen veel Spaanse wegen met een nieuw gevaar: gaten in het asfalt die van de ene op de andere dag lijken te zijn ontstaan. Wat normaal gesproken glad asfalt is, verandert plots in een hobbelige hindernisbaan. Vooral de stormen Leonardo en Marta hebben het wegennet zwaar op de proef gesteld.
Volgens de Spaanse verkeersdienst DGT blijven tientallen wegen deels afgesloten of moeilijk begaanbaar door water, sneeuw en nu ook schade aan het wegdek. En dat is goed te verklaren.
Water ondermijnt de weg van binnenuit
Asfalt bestaat uit meerdere lagen. Bij langdurige regen dringt water door kleine scheurtjes en naden naar de ondergrond, waar het de binding verzwakt. Zodra zware voertuigen eroverheen rijden of remmen, breekt het beschadigde deel open. Zo ontstaat het bekende patroon: een zachte plek, een barst en vervolgens een kuil die in korte tijd groeit.
De zwakke plekken liggen vaak aan de randen van de weg of bij slechte afwatering. Wanneer sloten en putten het regenwater niet meer aankunnen, blijft water staan en spoelt het onderliggende materiaal weg. En na overstromingen is schade aan de fundering van een weg vaak groter dan je aan de oppervlakte kunt zien.
Hitte en kou maken het erger
De Spaanse zomers spelen hierin ook een rol. Door langdurige hitte zetten materialen uit en trekken ze daarna weer samen. Zo ontstaan microscheurtjes die in de droge maanden onschuldig lijken, maar in een natte winter veranderen in ideale toegangen voor water. Dit probleem treedt vooral op bij oudere, secundaire wegen.
Waar bestuurders extra moeten opletten
De kans op schade is nu het grootst op:
-
secundaire en landelijke wegen
-
rotondes, kruispunten en remzones
-
wegranden en rijstroken met veel vrachtverkeer
-
gebieden die recent meerdere keren zijn overstroomd
In Andalusië kwamen de afgelopen weken honderden meldingen van ernstige wegschade binnen. Zo zijn er grote gaten gemeld op de N340 bij Fuengirola, Marbella en Mijas. Lokale reparatieteams draaien overuren om de ergste plekken tijdelijk te dichten.
Wat te doen bij schade
Heb je een gat in het asfalt geraakt, zorg dan dat je zo snel en veilig mogelijk stopt. Verzamel vervolgens zoveel mogelijk bewijsmateriaal, zoals foto’s van het gat, van de schade aan het voertuig en de precieze locatie. Meld dit daarna bij de wegbeheerder en, zo mogelijk, bij de verzekeraar. Bewaar kwitanties van reparaties en documenten, want deze zijn belangrijk bij een eventuele schadeclaim.
De verantwoordelijkheid voor herstel verschilt per wegtype: nationale (N)-wegen vallen onder het ministerie van Transport, terwijl regionale en lokale wegen door de autonome regio’s en gemeenten worden beheerd.
Voorzichtig rijden blijft voorlopig het beste advies
Zolang de bodem verzadigd is en nieuwe buien blijven komen, kunnen nieuwe gaten blijven ontstaan. Pas als het weer stabiliseert, kunnen herstelploegen het tempo bijbenen. Tot die tijd is het verstandig om rustiger te rijden en plassen te wantrouwen en zo mogelijk te vermijden.