Else Beekman
De regering van Emmanuel Macron en de belangrijkste Franse supermarkten zijn overeengekomen om de prijzen van basisvoedingsmiddelen te beperken, wat een aanval op hun winstmarges betekent. Het is een beslissing die de weg vrijmaakt om in te grijpen in de markt, zonder dat de EU daar bezwaar tegen kan maken. Het Franse besluit leidt echter tot een tweestrijd in de Spaanse coalitieregering.
PSOE juicht het initiatief toe
Yolanda Díaz, minister van Arbeid en tweede vice-president van de regering, juicht de beslissing van de Franse regering toe en verzekert dat Spanje net als Frankrijk het winkelmandje ook goedkoper kan maken. De minister is er zeker van dat het niet alleen mogelijk is, maar ook “legaal” om een aantal basisproducten tegen een beperkte prijs aan te bieden.
Minister van Landbouw juist voor “vrije concurrentie”
De minister van Landbouw, Luis Planas, denkt daar echter heel anders over. Hij streeft er in het kader van de “vrije concurrentie” naar dat soortgelijke acties vanuit de distributieketen worden georganiseerd en “altijd met respect voor de Wet van de Toeleveringsketen”. De sector is “volwassen en competitief” genoeg om “gelijkaardige initiatieven uit te voeren”, zei de socialistische minister maandag. De inflatie in Spanje is nog steeds hoog, maanden nadat de verlaging van de btw op basisproducten van kracht werd.
Bekijk ook: Welke Spaanse supermarkten houden zich niet aan btw-verlaging?
Het Franse idee is dat elk supermarktbedrijf autonoom zijn eigen lijst van producten definieert en daarvoor zijn prijzen vaststelt. Al die goederen krijgen vervolgens een gemeenschappelijk label met de kleuren van de Franse vlag en de tekst: “anti-inflatiekwartaal”.
Waarom Spanje niet?
De journalist Javier Ruiz analyseerde maandag in het programma Hora 25 de Los Negocios (Cadena SER) drie grote verschillen tussen beide landen in dit opzicht.
1. De winstmarges zijn bekend
In Frankrijk zijn de winstmarges van bedrijven algemeen bekend. De Franse overheid publiceert maandelijks het verschil tussen wat bedrijven boeren betalen en wat ze consumenten in rekening brengen. Zo is te zien wie de meeste winst maakt. In Spanje zijn deze gegevens daarentegen alleen bekend bij de belastingdienst en worden niet elk kwartaal gepubliceerd. Dat gebeurt alleen op sectorniveau door de Bank van Spanje, zonder specifieke namen.
2. De hele keten
De Franse regering heeft maatregelen genomen in de hele voedselketen. Voor vervoerders geldt bijvoorbeeld de verplichting om hun kosten te verlagen. Hoewel de brandstofprijzen in Spanje zijn gedaald, blijven de prijzen in supermarkten stijgen en is dit probleem niet aangepakt.
3. De duur
De Franse regering past de bindende prijsverlagingen gedurende drie maanden toe. Volgens minister Planas wordt in Spanje juist verwacht dat de sector zelf zal verlagen wat en waar hij kan. “We doen er alles aan om ervoor te zorgen dat inflatie niet zorgt voor een achteruitgang van de kwaliteit van voedsel”, zei Alexandre Bompard, president van de Carrefour-groep in een interview met de krant ‘Le Journal du Dimanche’. De keten Intermarché zal hetzelfde doen met bijna 500 artikelen, waaronder verse producten, zuivelproducten, vis, fruit en groenten.
Prijsafspraken ten koste van kwaliteit producten
In dit opzicht hebben Spaanse supermarkten eraan herinnerd, na van de Franse maatregel te hebben vernomen, dat in Frankrijk onder de regering Sarkozy, een soortgelijke actie aantoonde dat deze ‘prijsbevriezingen’ ten koste gingen van de kwaliteit van de producten.
“Discriminerend”
Bronnen uit de distributiesector in Spanje herhalen daarom nog maar eens dat ze deze maatregel als “discriminerend” beschouwen. Ze denken namelijk niet dat deze alle distributeurs of alle consumenten zal bereiken. Denk bijvoorbeeld aan huishoudens in een landelijke omgeving die niet dicht bij een grote supermarktketen wonen.