Else Beekman
De nieuwe onderwijswet, de Ley Orgánica para la Mejora de la Calidad Educativa, kortweg de LOMCE is in 2013 aangekondigd door de toenmalige minister van Onderwijs José Ignacio Wert. De laatste jaren zijn de hervormingen die hierin werden gepresenteerd al geleidelijk ingevoerd. Dit schooljaar worden echter de laatste en belangrijkste wijzigingen doorgevoerd, het toelatingssysteem tot de universiteit.
Spaans onderwijssysteem
Het Spaanse onderwijssysteem verschilt van het Nederlandse en Belgische systeem. Het lager onderwijs, het Educación Primaria, is verplicht voor alle leerlingen van 6 tot 12 jaar. Daarna volgt het Educación Secundaria Obligatoria (ESO), dit is ook verplicht en geldt voor de leeftijden van 12 tot 16 jaar. Daarna kun je de arbeidsmarkt op, een praktische vervolgopleiding of beroepsopleiding kiezen, of je voorbereiden op de universiteit. Om je voor te bereiden op de universiteit ga je nog twee jaar langer naar school. Dit heet het Bachillerato en is bedoeld voor leerlingen tussen de 16 en 18 jaar. Daarna volgt dan de universiteit. Tot vorig jaar deden studenten na het behalen van het Bachillerato een zogenaamde toelatingstoets om tot een universiteit te worden toegelaten, de Selectividad.
Wijzigingen
Deze toelatingstoets tot de universiteit is nu verdwenen en daarvoor zijn diverse beoordelingsmomenten tijdens de ESO en het Bachillerato in de plek gekomen, de zogenaamde Reválidas. In het laatste jaar van de ESO is nu een eindtoets ingevoerd die je moet halen om door te kunnen stromen naar het Bachillerato. Om het Bachillerato met succes af te kunnen ronden moet je naast het behalen van alle vakken, aan het einde van het tweede jaar een eindtoets maken. Deze eindtoets telt voor 40% mee, naast het gemiddelde van alle behaalde cijfers, dit telt voor 60% mee. Dit cijfer geeft je toegang tot de universiteit en vervangt daarmee de oude toelatingstoetsen van de universiteit.
Protesten
Deze wijzigingen zorgden voor veel kritiek zowel bij de Spaanse burgers als in de politiek. Daarom werd er opgeroepen om te gaan staken. De protesten werden gesteund door verschillende politieke partijen, waaronder de socialistische PSOE en het linkse Podemos en Izquierda Unida.
In Madrid was woensdag rond het middaguur een protestmars door het centrum. Daarnaast vond er ’s avonds nog een protestmars plaats die begon op het Plaza Neptuno en die eindigde bij het Ministerie van Onderwijs. De huidige demissionair minister van onderwijs Íñigo Méndez de Vigo, heeft ook laten weten dat als het aan hem ligt de veranderingen worden teruggedraaid en de toelatingstoetsen tot de universiteit weer worden ingevoerd.
Daarnaast heeft ook de socialistische partij PSOE aangekondigd dat zij woensdag 26 oktober een voorstel aan de regering zal aanbieden om de hervormingen per direct terug te draaien en het oude toelatingssysteem tot de universiteit te behouden totdat er een nieuwe wet is aangenomen.
Examens
José Luis Pazos, voorzitter van de Spaanse bond voor ouders van schoolgaande kinderen (CEAPA), zei dat veel scholen woensdag toch examens hadden gepland. “Het is eigenaardig. We gaan er niet vanuit dat er instructies zijn gegeven om de staking te dwarsbomen”, zegt hij ironisch. Ook voegt hij eraan toe dat er docenten zijn die de nieuwe LOMCE wet steunen en die de staking dwarsbomen om op die manier hun mening duidelijk te maken.
Ouders
Pazos riep alle ouders op om hun kinderen niet naar school te laten gaan, ook al begreep hij dat dit voor eventuele logistieke problemen binnen de familie `zou zorgen. “Het is belangrijk om te kijken naar het totaalbeeld. Je kunt beter één keer voor de rechten van je kinderen opkomen, dan dat niet te doen en later je excuses moeten aanbieden als ze niet kunnen studeren”. “Niemand wil graag staken. Als het niet nodig was, zouden wij het ook niet doen”.
Kwaliteit
Ana García, secretaris van de studentenvakbond Sindicato de Estudiantes, haalde nog een keer het belangrijkste argument aan om te protesteren: de nieuwe Reválidas betekenen in feite een drievoudig evaluatiemoment waardoor duizenden jongeren tussen de 15 en 17 jaar buiten het schoolsysteem dreigen te vallen. Leerlingen kunnen alle tussen-examens halen en gemiddeld goede cijfers hebben in voorgaande jaren, maar als ze hun eindtoets niet halen, telt de rest niet meer mee.
García waarschuwt dat deze toetsen niet zorgen voor een betere kwaliteit van het openbaar onderwijs; dat is alleen mogelijk door te investeren in mensen en materiaal. De rechtse regeringspartij Partido Popular heeft juist het tegenovergestelde gedaan door meer dan zeven miljard te bezuinigen, 32.000 leraren te ontslaan, schoolbijdragen te verhogen en subsidies op boeken en kantines af te schaffen.
Naast de studentenvakbond Sindicato de Estudiantes en de bond voor ouders van schoolgaande kinderen, steunde ook de Progresieve studentenfederatie (FAEST) de staking van woensdag 26 oktober.
Huiswerkstaking
In november zullen ouderorganisaties een huiswerkstaking houden. Ouders worden opgeroepen hun kinderen in de weekends van november geen huiswerk te laten maken. Dit initiatief is uit protest tegen de grote hoeveelheid huiswerk waar kinderen, ook op de basisschool en soms zelfs al op de kleuterschool, mee te maken hebben. Kinderen vanaf 8 jaar die dagelijks ruim 2 uur bezig zijn met huiswerk, zijn meer regel dan uitzondering in Spanje. Niettemin is het niveau dat kinderen hebben op verschillende gebieden vergeleken met leerlingen uit andere Europese landen beduidend lager.