Else Beekman
Hiervoor heeft Sánchez Kiev gekozen als locatie voor het eerste evenement van het Spaanse voorzitterschap. Hij werd daar vergezeld door de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. De Spaanse premier hield een toespraak voor het parlement van Kiev. Daarin benadrukte de premier de steun en betrokkenheid van Spanje bij de Oekraïners in de oorlog tegen Rusland. Hij prees eveneens de “vastberadenheid” en “moed” van de Oekraïners, evenals hun Europese aspiraties en hun pad naar toetreding tot de EU.
Daarnaast kondigde de Spaanse premier aan dat er 55 miljoen euro zal worden gestuurd voor de wederopbouw van het land en beloofde hij dat de levering van wapens door Spanje aan Oekraïne zal doorgaan.
In zijn toespraak herhaalde Sánchez zijn betrokkenheid bij de Oekraïners “zo lang als nodig is, ongeacht de prijs die we moeten betalen”. Hij benadrukte ook de afwijzing van Europa ten opzichte van Rusland en noemde de Russische invasie in Oekraïne “illegaal en ongerechtvaardigd” en toonde vertrouwen in de overwinning van Oekraïne vanwege hun “vastberadenheid, kracht en moed”.
Roterende functie
Het voorzitterschap van de Raad van de EU is een roterende functie die door de verschillende lidstaten van de unie wordt bekleed voor een periode van zes maanden sinds 1958. Het betreffende land is gedurende een halfjaar voorzitter van de vergaderingen van de Raad om de continuïteit van het werk van de EU in deze instelling te waarborgen.
Tijdens het voorzitterschap zal Spanje 23 informele ministersbijeenkomsten houden in 21 steden in het land, waarbij Granada de bijeenkomst van staatshoofden of regeringsleiders op 6 oktober zal organiseren. De vervroegde algemene verkiezingen op 23 juli vallen samen met de eerste fasen van het Spaanse voorzitterschap. Hierdoor begint zijn leiderschap met een coalitieregering, hoewel er na de verkiezingen veranderingen in het kabinet worden verwacht.
Het voorzitterschap van de EU-Raad – waarbij ministers uit tien verschillende beleidsgebieden van de lidstaten van de Unie betrokken zijn – wordt roterend bekleed door de lidstaten gedurende een periode van zes maanden, zoals vermeld op de website van de instelling. Met andere woorden, het is een richtlijn die niet wordt gekozen, maar die alle lidstaten doorlopen en waarbij de Raad zelf de rotatievolgorde bepaalt.
Prioriteiten van Spanje
De prioriteiten van Spanje tijdens zijn voorzitterschap van de EU-Raad, zijn gegroepeerd in vier blokken: de herindustrialisatie van Europa, de vooruitgang naar ecologische transitie en milieu-aanpassing, sociale en economische rechtvaardigheid op het continent, en het versterken van de Europese eenheid.
23 Informele bijeenkomsten van ministers
Gedurende de komende zes maanden zullen er in Spanje 23 informele bijeenkomsten van ministers plaatsvinden in 21 steden, waarbij alle autonome gemeenschappen betrokken zijn. Tijdens die bijeenkomsten wordt gediscussieerd over initiatieven met betrekking tot een specifiek onderwerp of een specifieke Raadsformatie. Er zullen ook andere relevante bijeenkomsten plaatsvinden, zoals de Raad Algemene Zaken op 27 en 28 september in Murcia en de bijeenkomst van de Europese Politieke Gemeenschap (5 de octubre), en de bijeenkomst van de staatshoofden en regeringen op 6 oktober, beide in Granada.
Wat is de Raad van de EU?
Het is een van de twee wetgevende organen die deel uitmaken van de Europese Unie. Het andere orgaan is het Europees Parlement. Het Europees Raad heeft echter een grotere rol dan het Europees Parlement, omdat het bevoegdheden heeft over meer onderwerpen. Het is de instelling waarin de vertegenwoordigers/regeringsleiders die soeverein zijn gekozen door de burgers van elk van de 27 lidstaten van de EU zich bevinden.
Welke rol speelt het land dat de leiding heeft?
Gedurende een half jaar vervult Spanje de rol van moderator en coördinator van de debatten. Dit beperkt het land bij het verdedigen van hun standpunten. Wat het land dat het voorzitterschap bekleedt wel veel speelruimte geeft, is het tempo dat het aan bepaalde debatten geeft, omdat het de agenda beheert, al gaat het hier niet om een exclusieve controle over de onderwerpen die in de Raad worden besproken.
Hoe vaak was Spanje voorzitter?
Spanje bekleedt nu voor de vijfde keer het voorzitterschap van de Raad. De regeringen van Felipe González hebben deze rol twee keer vervuld: een keer in het eerste halfjaar van 1989, de eerste keer dat Spanje deze taak op zich nam, en nog een keer in de tweede helft van 1995.
De derde keer was de regering van José María Aznar, tussen januari en juni 2002. De vierde en tot nu toe laatste keer was met José Luis Rodríguez Zapatero in de eerste helft van 2010, te midden van de financiële crisis en toen hij gedwongen was bezuinigingen aan te kondigen.
De groeiende tussenpozen tussen elke voorzitterschap worden veroorzaakt door de uitbreidingen van de EU die plaatsvonden nadat Spanje lid werd van de club in 1986. Met de toetreding van Spanje en Portugal dat jaar telde de toenmalige Europese Economische Gemeenschap 12 leden. Nu zijn er 27 leden, na het vertrek van het Verenigd Koninkrijk. En al die jaren is het mechanisme waarmee wordt besloten welk land de Raad voorzit niet veranderd: op volgorde en gedurende zes maanden.