Wie schoot op Toñi, de ‘oma’ van de orka’s bij de Straat van Gibraltar?

Het ministerie voor Ecologische Transitie (Miteco) wil weten wie op Toñi, de oudste orka van de populatie bij de Straat van Gibraltar en de Golf van Cádiz. Daartoe heeft het de zaak doorgestuurd naar het Openbaar Ministerie voor Milieuzaken. Het dier vertoont hagelschotwonden in haar rugvin, en de overheid ziet aanwijzingen voor een misdrijf tegen een beschermde diersoort.

Rond 10 augustus werd Toñi gesignaleerd met verwondingen die passen bij hagelschot in haar rugvin. Milieuagenten van het Miteco startten op 13 augustus een onderzoek, nadat de natuurbeschermingsorganisaties WeWhale en Iberian Orca Guardians alarm hadden geslagen. De onderzoeksorganisatie CIRCE, die de Iberische orka’s al sinds 1999 volgt en over een fotoarchief van Toñi van meer dan twintig jaar beschikt, benadrukte dat eerst de beelden zorgvuldig vergeleken moeten worden met eerdere foto’s voordat de oorzaak van de verwondingen met zekerheid kan worden vastgesteld. Geen enkele betrokken overheid heeft tot dusver officieel bevestigd dat het om een schotwond gaat, al geldt dat wel als de belangrijkste hypothese.

Toñi, zestig jaar oud, geldt als een van de bekendste en meest bestudeerde dieren van haar groep. Als oudste vrouwtje draagt ze decennia aan kennis over routes, voedsel en gedrag met zich mee, kennis die orka’s binnen hun gemeenschap van generatie op generatie doorgeven. De kleine populatie waartoe ze behoort, staat te boek als ernstig bedreigd.

Spaans schip, Portugese wateren

Het onderzoek wijst voorlopig naar een schip onder Spaanse vlag, dat de schoten zou hebben gelost in Portugese wateren. Het ministerie vroeg de gespecialiseerde milieueenheid UCOMA van de Guardia Civil om mee te werken aan de identificatie van mogelijke verdachten en, indien nodig, het afnemen van verklaringen. Ook wil het ministerie laten nagaan of de wapenvergunningen van de betrokkenen in orde zijn, een ballistisch onderzoek laten uitvoeren en verder onderzoek doen om de zaak op te helderen. Spaanse en Portugese autoriteiten werken samen.

Verwondingen genezen goed

Vicepremier en minister voor Ecologische Transitie Sara Aagesen benadrukte dat het om een kwetsbare, wettelijk beschermde diersoort gaat. Ze liet weten dat het ministerie de zaak blijft volgen, in samenwerking met het Openbaar Ministerie, de Guardia Civil en de Portugese autoriteiten, om te voorkomen dat deze vorm van milieuschade onbestraft blijft. Ook de gezondheid van het dier houdt het ministerie in de gaten.

Toñi is inmiddels gesignaleerd samen met een groep orka’s in Galicische wateren. Volgens de beschikbare gegevens genezen haar verwondingen goed.