Zorgstaking in Valencia treft 200.000 afspraken en operaties

Het blijft onrustig in de Spaanse zorg. Naast een aangekondigde zorgstaking in de Andalusische zorg, staat ook de zorg in de regio Valencia deze week opnieuw onder druk. Door een nieuwe staking van huisartsen en medisch specialisten zullen naar verwachting zo’n 200.000 consulten, operaties en andere medische afspraken worden uitgesteld.

Duizenden artsen leggen het werk neer uit onvrede over hun arbeidsvoorwaarden en het nieuwe Estatuto Marco. Dat is de wet die de arbeidsvoorwaarden van personeel in de publieke gezondheidszorg vastlegt, zoals werktijden, salarisschalen en wachtdiensten.

Het gaat om de derde opeenvolgende zorgstaking sinds februari, georganiseerd door de Staatsconfederatie van Medische vakbonden (CESM). Artsen eisen onder meer een eigen arbeidsstatuut en betere werkomstandigheden. In de regio Valencia komt daar een extra lijst met regionale eisen bij, zoals een werkweek van 35 uur, betere vergoeding voor wachtdiensten en minder patiënten per dag in de huisartsenpraktijk.

De vakbond rekent op een hoge deelname. Eerdere acties in maart werden volgens de organisatie door meer dan 90 procent van de artsen gesteund.

Grote impact op patiënten

De regionale minister van Volksgezondheid, Marciano Gómez, waarschuwt voor aanzienlijke gevolgen. Bij een eerdere staking eind maart werden al circa 200.000 patiënten niet geholpen. Voor deze week wordt een vergelijkbaar aantal verwacht. “Ernstige verstoringen” verwacht men vooral bij patiënten die wachten op controles, diagnostische onderzoeken of operaties. Ziekenhuizen en klinieken werken met aangepaste protocollen en alternatieve zorgtrajecten om de impact te beperken, maar die bieden slechts gedeeltelijke verlichting.

Historisch hoge wachttijden in de Spaanse zorg

Op het moment van deze zorgstaking zijn de wachttijden in de Spaanse zorg al historisch hoog. Volgens cijfers van het ministerie van Gezondheidszorg stonden op 31 december 2025 in heel Spanje 853.509 patiënten op de wachtlijst voor een niet-dringende operatie. De gemiddelde wachttijd bedroeg 121 dagen en 21,6 procent van de patiënten wachtte al langer dan een half jaar. Voor een eerste afspraak bij een medisch specialist lag de landelijke gemiddelde wachttijd op 102 dagen.

De regio Valenciana doet het in deze cijfers beter dan het Spaanse gemiddelde: daar stonden 51.600 mensen op de operatiewachtlijst, goed voor 9,91 patiënten per 1.000 inwoners, het laagste cijfer van Spanje. De gemiddelde wachttijd voor een operatie lag er op 88 dagen en 8.309 patiënten, ofwel 16,1 procent van de regionale wachtlijst, wachtte langer dan zes maanden.

Discussie over minimale dienstverlening

Een belangrijk twistpunt is de minimale dienstverlening die tijdens de staking geldt. Volgens de regionale overheid blijft de zorg voor urgente en niet-uitstelbare gevallen gewaarborgd. De vakbond stelt echter dat de opgelegde minimumbezetting in sommige gevallen bijna op een volledige bezetting neerkomt, waardoor het stakingsrecht feitelijk wordt uitgehold. Hiertegen zijn juridische stappen ondernomen.

Protesten en manifestaties

Naast werkonderbrekingen organiseren artsen deze week dagelijks acties bij zorgcentra. Op dinsdag 29 april staat een grotere manifestatie gepland in Valencia, met een sit-in op Plaza de la Reina en een mars richting de regeringsgebouwen.

De vakbond erkent dat patiënten de dupe zijn en biedt daarvoor excuses aan. Tegelijk benadrukken de artsen dat de acties juist bedoeld zijn om de kwaliteit en veiligheid van de zorg op lange termijn te verbeteren.

Voor veel patiënten komt de staking op een slecht moment. Sommigen wachten al maanden op een ingreep of uitslag. De kans bestaat dat zij nu opnieuw achteraan in de wachtrij belanden, met alle gevolgen van dien.

Zolang er echter geen concrete vooruitgang wordt geboekt in de onderhandelingen, lijken verdere acties niet uitgesloten.