Else Beekman
Ze worden verdacht van schending van de mensenrechten, waaronder marteling en moord. Het gaat om Jose Utrera Molina (86) en Rodolfo Martín Villa (79). Molina – schoonvader van Spanje’s recent afgetreden minister van justitie Gallardón – was minister van Huisvesting onder Franco’s regime en Villa was de minister van Binnenlandse Zaken.
Servini is belast met het enige juridische onderzoek wereldwijd naar de misdaden tijdens de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) en gedurende de periode erna toen generaal Francisco Franco een dictatoriaal regime voerde over het land tot zijn dood in 1975.
Amnestyregeling
In Spanje werd kort na de herintroductie van de democratie na de dood van Francisco Franco een amnestyregeling ingevoerd. Oud-ministers en overheidsfunctionarissen tijdens het regime van de voormalig dictator zouden niet worden vervolgd voor eventuele misdaden. De regeling zou Spanje soepeler van dictatuur naar democratie leiden. Het land was sterk verdeeld sinds de Spaanse burgeroorlog (1935-1939) en de dictatuur erna.
Universele jurisdictie
De rechter maakt gebruik van het principe van universele jurisdictie om haar onderzoek naar misdaden die weinig met haar land Argentinië te maken hebben, te rechtvaardigen. Nabestaanden van slachtoffers van het Franco-regime hebben haar rechtbank benaderd om de misdaden te onderzoeken. Op basis van het universele jurisdictie-principe kunnen verantwoordelijken voor ernstige schendingen van mensenrechten overal ter wereld worden vervolgd en zijn rechterlijke uitspraken wereldwijd afdwingbaar.
Het Spaanse parlement keurde eerder dit jaar nog een wet goed die de universele jurisdictie in Spanje inperkt. De overheid wilde het principe nu nog slechts toepassen op zaken waarbij Spanjaarden of residenten in Spanje bij zijn betrokken.
Gehoord in Buenos Aires
Als de Argentijnse rechter haar zin krijgt, zullen de 20 oud-regeringsfunctionarissen in Buenos Aires gehoord worden over de misdaden waarvan ze worden verdacht. Villa zou mede-verantwoordelijk zijn geweest voor de dood van vijf arbeiders tijdens een demonstratie in maart 1976. Molina zou een bevel tot executie van Puig Antich hebben ondertekend. Dit was een Catalaanse anarchist die een politieagent zou hebben vermoord.
Geen reactie
Volgens de berichtgeving in de media heeft Spanje nog niet gereageerd op het arrestatiebevel. Familieleden van de slachtoffers van het Franco-regime hebben verheugd gereageerd op deze ‘historische beslissing’ en noemden het ‘ongelooflijk goed nieuws’. Er zou nog een uitleveringsverzoek op stapel liggen voor 40 andere Spanjaarden.