Else Beekman
Treinreizigers in Spanje moeten donderdag 29 oktober rekening houden met een 24-uursstaking bij Renfe. Ondanks het zware treinongeluk van woensdag bij Urda in de provincie Toledo, laat de machinistenvakbond Semaf de actie doorgaan. Een Renfe-trein botste daar op de lijn Madrid-Sevilla op een stilstaande Iryo-trein. Er vielen zeker al 68 doden en tientallen mensen liggen gewond in ziekenhuizen. De reddingswerkzaamheden zijn nog volop bezig.
De staking van donderdag was op 16 oktober aangekondigd met de veiligheid op het spoor als inzet. Het is toeval dat de actie nu samenvalt met een van de zwaarste treinrampen in de Spaanse geschiedenis. Wel geeft het de discussie en de klachten van de machinisten een heel andere lading.
De ramp bij Urda
Woensdagochtend rond 08.53 uur reed een AVE van Renfe met bestemming Sevilla achterop een stilstaande trein van Iryo. Het ongeluk gebeurde ruim honderd kilometer ten zuiden van Madrid. De laatste twee rijtuigen van de Iryo ontspoorden en stortten van een talud. In de Iryo zaten 147 passagiers, in de AVE 397.
Het dodental liep in de loop van de dag snel op. Halverwege de middag meldde Emiliano García-Page, president van Castilla-La Mancha, het officiële dodenaantal van 68. Hij waarschuwde dat er nog meer slachtoffers kunnen worden gevonden. Tientallen mensen liggen in het ziekenhuis, van wie vijftien in ernstige toestand.
Het onderzoek naar de oorzaak van deze ramp is inmiddels volop bezig. Het is al het tweede grote treinongeluk in Spanje binnen een jaar tijd. Afgelopen januari kwamen bij Adamuz, in de provincie Córdoba, ook tientallen mensen om het leven op dezelfde hogesnelheidslijn.
Semaf houdt de staking vast
Vakbond Semaf liet woensdagmiddag weten diep geschokt te zijn. Over de machinisten in de cabine van de Renfe-trein had Semaf op dat moment nog geen informatie. De bond vraagt iedereen om, zolang er geen officiële gegevens zijn, voorzichtig te zijn met conclusies over de oorzaak.
Ondanks de ernst van de ramp, gaat de staking door. Semaf wil er een structurele verbetering van de veiligheid mee afdwingen. De bond beraadt zich daarnaast op verdere acties en roept alle machinisten op om extra voorzichtig te zijn tijdens hun werk.
Afspraken na Adamuz
Na de ramp bij Adamuz legde het spoorpersoneel in februari al het werk neer. Na afspraken met het ministerie van Transport en Renfe werd die staking afgeblazen. Via werkgroepen leverden de machinisten tussen februari en april technische voorstellen aan, maar daarna bleef het stil. Sinds eind april is er niets meer gebeurd, stelt de bond.
Semaf eist onder meer bindende protocollen bij weeralarmen en duidelijke regels voor communicatie in risicosituaties. Ook wil de bond meer nieuwe machinisten, oplossingen voor technische problemen met het materieel en een direct kanaal met de spoorveiligheidsautoriteit AESF en de arbeidsinspectie. De overheid, Renfe, spoorbeheerder Adif en de AESF schuiven volgens de bond de schuld af op trage bureaucratie.
Renfe: ‘niet onze verantwoordelijkheid’
Volgens het staatsbedrijf Renfe vallen veel van de eisen die de machinisten stellen buiten zijn bevoegdheid. Daaronder de regels voor rijtijden en het optreden van de arbeidsinspectie. Daarom zou een staking tegen Renfe volgens het bedrijf niet op zijn plaats zijn. Volgens het bedrijf zijn de afspraken van februari volledig nagekomen. Renfe wijst er verder ook op dat het als enige vervoerder maatregelen neemt bij slecht weer, terwijl concurrenten zoals Iryo en Oigo blijven rijden.
Welke treinen rijden er donderdag?
Het ministerie van Transport heeft minimumdiensten vastgesteld. Bij de Cercanías, de forensentreinen rond de grote steden, rijdt in de spits 75 procent van de treinen. De spits loopt van 06.00 tot 09.00 uur, van 13.30 tot 15.30 uur en van 18.30 tot 20.30 uur. Buiten die uren is dat 50 procent. Voor de regionale Media Distancia geldt 65 procent, voor hogesnelheids- en langeafstandstreinen 73 procent. De staking duurt van 00.01 tot 23.59 uur.
Ook bij Ouigo dreigt hinder. Semaf houdt daar vast aan zes stakingsdagen, te beginnen op vrijdag.
Ondertussen is bekend geworden dat op het traject Madrid-Sevilla minstens tot 2 november geen treinen zullen rijden.