Else Beekman
De regering van Pedro Sánchez staat onder druk om een overeenkomst te bereiken die de weg vrijmaakt voor zijn herinvestituur. Het struikelblok? De reikwijdte van de amnestie waarover hij onderhandelt met de Catalaanse separatisten van Junts onder leiding van Carles Puigdemont. De kwestie zal bij gebrek aan overeenstemming het land naar nieuwe verkiezingen kunnen leiden.
Lees ook: Sánchez negeert protesten tegen amnestiewet
Juridische wendingen en politieke onrust
Terwijl die gesprekken gaande zijn, kwam er belangrijk juridisch nieuws: de rechter van het Nationale Hof, Manuel García-Castellón, heeft ermee ingestemd het onderzoek te leiden naar de acties van Tsunami Democràtic tegen de voormalige president van de Generalitat Carles Puigdemont, de leider van ERC Marta Rovira en nog tien mensen wegens een vermeend misdrijf van terrorisme.
Verhitte reacties op straat
Niet alleen in de politieke arena, maar ook op straat laaien de emoties hoog op. De conservatieve partijen PP en VOX benadrukken de ‘ongrondwettelijkheid’ van de amnestiewet en roepen hun aanhangers op om in protest te komen. Dit culmineerde maandag in heftige demonstraties voor de PSOE-hoofdkantoren waarbij zelfs de politie moest ingrijpen met rubberen kogels en rookbommen om de menigte te verspreiden. Met uitspraken als “We bevinden ons in een staatsgreep, een aanval op de grondwet,” verwoordt Santiago Abascal, de leider van VOX, de zorgen van vele Spanjaarden.
Een verdeeld juridisch landschap
Diezelfde maandag had de Algemene Raad voor de Rechtspraak (CGPJ), die vijf jaar in functie was, een buitengewone plenaire zitting bijeengeroepen om te debatteren over een verklaring tegen de maatregel. “Met deze verklaring drukt de CGPJ haar intense bezorgdheid en troosteloosheid uit over wat de voorgestelde amnestiewet vertegenwoordigt: de aantasting, zo niet de afschaffing, van de rechtsstaat in Spanje. Vanaf het moment dat deze wet wordt aangenomen zal die slechts een formele proclamatie worden. Dat zal onvermijdelijk consequenties moeten hebben ten koste van de werkelijke belangen van Spanje”, aldus de tekst, verzameld door Europa Press.
Manifest van juristen voor amnestiewet
Aan de andere kant van het spectrum hebben meer dan 200 juristen, waaronder voormalig rechter Baltasar Garzón, een manifest ondertekend ter ondersteuning van de amnestie. Zij zien het als een uitzonderlijke juridische maatregel om de gespannen relatie tussen Catalonië en de rest van Spanje te normaliseren na een decennium van onafhankelijkheidsstreven.
Normaliseren van conflicterende situatie als doel
“De amnestie impliceert niet de decriminalisering van gedrag, maar eerder de uitzonderlijke toepassing van een juridische instelling om een conflicterende situatie te normaliseren. In dit geval de normalisering van de betrekkingen tussen Catalonië en de rest van de staat na de onafhankelijkheidsspanningen van het afgelopen decennium. Spanningen die dankzij de inspanningen van de Catalaanse en Spaanse samenleving de afgelopen jaren zijn afgenomen, en die definitief zouden kunnen verdwijnen dankzij, naast andere maatregelen, een mogelijke amnestie”, aldus de tekst.