Else Beekman
Voor migranten is het vaak levensgevaarlijk om Fort Europa te bereiken. Velen vinden tijdens die pogingen onder meer op gammele bootjes of zwemmend de dood. Dat moet stoppen. Het verschil tussen het budget voor het bewaken van de grenzen en dat voor het opkomen voor de rechten van asielzoekers is binnen Europa het grootst in Spanje.
Dit concludeert de mensenrechtenorganisatie in een nieuw rapport over immigratie in Europa dat als titel heeft ‘De menselijke kosten van Fort Europa. Mensenrechtenschendingen bij migranten en vluchtelingen bij Europese grensen’.
Tussen 2007 en 2013 gaf Spanje 289 miljoen euro uit aan grensbewaking met onder andere programma’s als Eurosur en Frontex en 9 miljoen euro aan programma’s om de situatie van potentiële en bestaande vluchtelingen te verbeteren. In heel Europa werd 2 miljard uitgegeven aan de bewaking van de grenzen en700 miljoen aan de vluchtelingen.
Tragedie
‘Het effect van de EU-maatregelen om de stroom aan illegale migranten en vluchtelingen terug te dringen is op zijn minst twijfelachtig. Ondertussen zijn de kosten aan mensenlevens en ellende niet te calculeren en worden deze betaald door de meest kwetsbare mensen op aarde’, zo zei John Dalhuisen, directeur van het Europese en Centraal-Azië programma bij Amnesty.
Bufferzone rond Europa
De organisatie uit ook kritiek op het feit dat Europa geld geeft aan niet-Europese landen aan de grens om zo een bufferzone rond Europa te creëren. Feitelijk wordt het geld besteed aan andere landen zodat zij hun grenzen beter bewaken voor Europa. Het probleem hier is dat veel van die grenslanden helemaal niet capabel zijn om de rechten te bewaken van de vluchtelingen die feitelijk in de val lopen in hun land. Ze kunnen niet terug, maar ze kunnen ook niet naar Europa, dus zitten ze vaak vast in landen die het minder nauw nemen met mensenrechten. Vluchtelingen worden mishandeld, misbruikt, geëxploiteerd en hebben geen mogelijkheid om ergens asiel aan te vragen.
‘Eu-landen kunnen niet hun plicht met betrekking tot het bewaken van de mensenrechten ontlopen door hun grensbewaking aan buurlanden aan de buitengrens uit te besteden. Dergelijke samenwerking moet stoppen’, aldus staat in het rapport te lezen.
Terugzetten
Amnesty spreekt ook over ‘push backs’, waarmee de organisatie doelt op incidenten waarbij grensbewakers van EU-landen immigranten onderscheppen en direct terugsturen naar waar ze vandaan kwamen. Het haalt ook het voorbeeld aan van het harde optreden van de Spaanse grensbewaking bij Melilla, waardoor 14 asielzoekers verdronken en 23 vluchtelingen die het Spaanse grondgebied wel bereikten direct werden teruggezet in Marokko.
John Dalhuisen concludeert dat ‘lidstaten eindelijk eens mensen boven grenzen moeten stellen’ en dat het mogelijk moet zijn de dagelijkse tragedie bij de buitengrenzen van Fort Europa te voorkomen.