Else Beekman
Vorige week beschuldigde het Amerikaanse ministerie van Financiën de Spaanse Banco de Madrid ervan geld wit te wassen van criminelen uit Rusland, China, Venezuela en Mexico. Ook het moederbedrijf Banca Privada de Andorra zou zich hieraan schuldig maken.
Bankrun
In reactie op deze aantijgingen haalden klanten van de Banco de Madrid massaal hun geld van de bank. Dit had als gevolg dat er binnen drie dagen een acuut liquiditeitsprobleem ontstond bij de bank. De Banco de Madrid kan niet meer voldoen aan haar lopende verplichtingen en zag zich maandag genoodzaakt haar deuren te sluiten en faillissement aan te vragen.
Garantiefonds
Bij het omvallen van een bank zijn spaartegoeden tot 100.000 euro gedekt onder het Spaanse depositogarantiestelsel. Volgens de bank heeft ze nog geen 500 klanten die meer dan 100.000 bezitten. Vlak voor de Amerikaanse beschuldigingen had de Banco de Madrid nog 6 miljard euro van zo’n 14.000 spaarders in beheer en 15 miljard euro van 27.000 deelnemers aan investerings- en beleggingsfondsen. Momenteel heeft het depositogarantiefonds 3,7 miljard euro in kas waarmee de schade voor de spaarders gedekt kan worden.
Onder toezicht
De Spaanse toezichthouder op de financiële markten, CNMV, heeft de investeringsfondsen en alle transacties van Banco de Madrid voor onbepaalde tijd bevroren. Waarschijnlijk zal de CNMV een koper zoeken voor bank, zodat de schade voor spaarders en beleggers beperkt zal blijven.
Geld dat in een collectief investeringsfonds zit (SICAV) loopt geen risico verloren te gaan, omdat het kapitaal verspreid is over verschillende bedrijven. Ook bij de bank in bewaring gegeven waardepapieren behouden hun waarde.
Gedupeerd
Niet alleen spaarders met tegoeden boven de 100.000 euro dreigen de dupe te worden van de sluiting van de Banco de Madrid. Voor de vele medewerkers van de bank dreigt ontslag en in het noodlijdende bankwezen zal het niet gemakkelijk zijn een nieuwe baan te vinden.
Moederbedrijf
Toen de Banco de Madrid in 2011 in de problemen kwam, nam de Andorraanse bank Banca Privada de Andorra (BPA) haar voor 100 miljoen euro over. In Spanje is sinds 2003 geen bank meer omgevallen. Omdat de tegoeden van de Banco de Madrid nu bevroren zijn, dreigt er een bankrun op de BPA in Andorra. Om de schade te beperken heeft deze haar klanten een opnamerestrictie van maximaal 2.500 euro per week opgelegd en zijn ook geldtransacties gelimiteerd.
Ongebruikelijke transacties
Banken zijn verplicht verdachte of ongebruikelijke transacties te melden bij de Sepblac, de instantie ter bestrijding van fraude en witwaspraktijken. Zowel de Banco de Madrid als de Andorraanse BPA worden ervan verdacht meerdere ongebruikelijke transacties niet gemeld te hebben. Het Spaanse openbare ministerie en de Sepblac namen onlangs verschillende managers en 152 klanten van de Banco de Madrid onder de loep. Twintig van hen worden aangemerkt als verdachte.
Verdachten
De Andorraanse directeur van BPA (Joan Pau Miquel Prats) is gearresteerd en voor andere verdachten loopt een aanvraag tot arrestatiebevel. Zo deed voormalig directeur van de politie Juan Cotino een geldtransactie van een miljoen euro waarvan de herkomst onbekend is. Twee broers van de ondernemersfamilie Flores maakten 1,4 miljoen euro over naar een onbekende begunstigde in Panama. Ook Ramón Palua (voetbalclub Barcelona), Ramón Cierco (mede-eigenaar van de bank), de familie Carceller en Paulino Montesdeoca (PP-kopstuk op de Canarische Eilanden) staan op de verdachtenlijst wegens betrokkenheid bij verdachte transacties van grote geldbedragen.