Else Beekman
In het hart van Valencia ligt een piepklein stukje stad waar de horeca nog draait om vaste klanten in plaats van toeristen. Rond de Plaça de Mossén Sorell, in de wijk El Carmen, houden bars en tabernas al jaren vast aan lage prijzen en traditionele gerechten. Ondertussen raken elders in het centrum de menukaarten steeds meer op toeristen afgestemd.
Bewoners noemen het zelf “het dorpje”, als knipoog naar het onverzettelijke Gallische dorpje uit Asterix en Obelix. De Romeinen worden dan in dit geval vervangen door toeristen. De ondernemers benadrukken dat ze helemaal niemand uitsluiten, maar hun aanbod gewoon niet specifiek op bezoekers richten. Ze houden daarbij hun prijzen redelijk en dat resulteert in vooral buurtbewoners als klandizie, zo schrijft El País.
Dat dit lukt, is best bijzonder, aangezien het buurtje direct aan het drukste gedeelte van Valencia grenst, waar het vaker ruikt naar pizza, taco’s of kebab dan naar paella. De Calle Caballeros tot aan de Plaza del Tossal vormt de grens tussen deze twee werelden. Dat was ooit de deftigste straat van de stad. Vanaf daar strekt El Carmen zich uit tot aan de rivier.
Toenemende gentrificatie van Valencia
De druk op dit stukje Valencia is reëel. Een recent onderzoek zet El Carme, samen met La seu en El Pilar, bovenaan in de buurten met de hoogste gentrificatiegraad van de hele stad. De lijn is ook duidelijk stijgende. Buurtvereniging Amics del Carme rekende voor heel Ciutat Vella, de oude binnenstad, uit hier 16.850 toeristische bedden staan tegenover nog geen 30.000 vaste inwoners. Grofweg één op de drie mensen die je er tegenkomt, is een toerist en geen buurtbewoner.
Nieuwe zaken, oude gewoontes
Deze zomer opende bar La Digna zijn deuren aan de Calle Dalt. Een paar maanden eerder ging bodeguita El Ceniciento van start, bekend om zijn conserven en vleeswaren. Beide zaken liggen vlak bij de kleine, overdekte markthal van Mossén Sorell, die zelf ook een nieuwe start probeert te maken als culinaire bestemming.
Bij La Digna kun je voor 6 tot 8 euro een pepito eten, een warm broodje met worst, kaas en mosterd. Clòtxines, de kleinere Valenciaanse variant van mosselen, kosten er 11 euro. De ingrediënten komen grotendeels van de nabijgelegen Mercat Central.
Iets verderop zit taberna El Templat, die na drie jaar al een vaste, gemengde klantenkring heeft. Kok Javier Oria serveert er een pittige ajoarriero voor 8 euro en een ensaladilla met konijn en kip in plaats van tonijn voor 7 euro. Zijn familie komt uit La Rioja, dus staat er ook gepaneerd oor op de kaart. Je kunt er voor zo’n 15 euro goed eten, met brood en een biertje erbij. Voor Oria is een taberna trouwens iets anders dan een bar: geen koffie, geen croissants, geen tafelkleedjes.
De markt worstelt, de buurt houdt stand
Niet alles gaat vanzelf. Nuria Hernández, die vijftien jaar geleden samen met haar partner oesterbar La Ostrería del Carmen opende, zag de markt zelf veranderen. Vroeger was Mossén Sorell een gewone buurtmarkt met een visboer en een slager. Toen gingen kraamhouders met pensioen, veranderden de gewoontes van klanten en bleven kopers weg. Ondanks ruimere openingstijden, komt een deel van de marktkraampjes tot nu toe niet goed van de grond.
Hernández merkt ook op dat steeds meer vakantiewoningen, vertrokken buurtbewoners en verdwenen traditionele zaken hier ook mee te maken hebben. Slechts een vaste kern blijft komen, aangevuld met nieuwkomers die graag voor een kleine bodega of tapasbar kiezen.
Verderop zijn nog meer van dit soort vaste waardes gevestigd zoals Tasca El Botijo, El Dorita, Cantina Monterrey en Café Museu, waar op zondag een heerlijke paella op tafel komt voor 8,5 euro. En bij bar Ripalda Boludo, het laatste bolwerk van voetbalfans en punks in de wijk, staan al jaren de Argentijnse empanadillas op de kaart voor 2,80 euro. Dankzij de eigenaren en hun instelling is in dit stukje Valencia is een avondje uit dus nog steeds prima betaalbaar.