Else Beekman
De toegenomen druk op de woningmarkt in drukke kuststreken brengt steeds meer gemeenten ertoe strikter te controleren op illegale toeristische verhuur. Een jaar nadat Benidorm zelf de bevoegdheid kreeg om illegale vakantiewoningen te controleren en te beboeten, worden de eerste sancties nu daadwerkelijk geïnd. Vier eigenaren van illegale toeristenwoningen betaalden samen ruim 100.000 euro aan boetes. Het topje van de ijsberg, aangezien er nog twaalf andere sanctieprojecten lopen.
Vanaf het moment dat het gemeentebestuur medio 2025 de bevoegdheid kreeg om vakantiewoningen zonder de juiste vergunning te controleren en te beboeten, ontving Benidorm 70 klachten over 196 woningen. Van die 196 woningen bleken er 107 gewoon in orde. Die woningen beschikten over de officiële VUT-registratie (Vivienda de Uso Turístico) die de Generalitat Valenciana afgeeft. Van de resterende 89 woningen worden er 73 nog onderzocht. Voor 16 woningen is inmiddels een sanctievoorstel ingediend.
Eerste vier boetes al geïnd
Van die 16 sanctievoorstellen zijn er vier al geïnd. Samen goed voor iets meer dan 100.000 euro voor de gemeentekas. De boete bedroeg in elk van deze gevallen oorspronkelijk 50.001 euro. Zoals bij veel boetes in Spanje het geval is, konden deze worden gehalveerd omdat de overtreders snel betaalden. De overige twaalf sanctievoorstellen bevinden zich nog in de fase van weerwoord, bezwaar of het aanleveren van documentatie.
Wethouder Jordá benadrukte dat dit soort procedures nu eenmaal tijd kost. De gemeente moet nu eenmaal een zorgvuldige inspectie en alle wettelijke waarborgen voor de betrokken partijen garanderen. Dat kan volgens hem maanden duren. Toch zijn de eerste resultaten van deze controles nu al zichtbaar, aldus de wethouder.
Politie doet inspectie, gemeente handelt af
De werkwijze is als volgt: zodra er bij de gemeente een klacht binnenkomt van een particulier of een vereniging van eigenaren over een vermoedelijk illegale toeristenwoning, komt de lokale politie om de inspectie ter plekke uit te voeren. De afdeling Handel is vervolgens verantwoordelijk voor het opstellen en afhandelen van het bijbehorende dossier. Elk kwartaal moet Benidorm de resultaten van deze controles rapporteren aan de Generalitat Valenciana. Het laatste rapport van 30 juni is al verstuurd.
Bevoegdheid dankzij wetswijziging
Dat Benidorm deze boetes überhaupt kan opleggen en innen, is het gevolg van een decreet van de Generalitat Valenciana uit augustus 2024. Hiermee pastte de regionale overheid de toerismewet aan. Jordá wees erop dat de oorspronkelijke wet, ingevoerd door PSOE en Compromís, er destijds juist voor zorgde dat het aantal toeristenwoningen in Benidorm toenam. Deze werden namelijk gelijkgesteld aan gewone woningen. Bovendien konden gemeenten toen zelf geen sancties opleggen of boetes innen.
Pas met de wetswijziging onder de PP-geleide Generalitat kregen lokale gemeenten die bevoegdheid alsnog, wat naast meer controle ook extra inkomsten oplevert voor gemeenten als Benidorm.