Else Beekman
Spanje heeft zodoende een probleem: de waterzuiveringsinstallaties in het land zijn niet goed genoeg en te oud om al het vervuilde afvalwater voldoende te filteren. 41 procent van de waterinfrastructuur is ouder dan dertig jaar. De huidige uitdaging voor Spanje in het waterbeheer is niet de levering van voldoende water aan de bevolking, maar het verwijderen uit het drinkwater van resten van medicijnen, zoals ibuprofen en paracetamol, of resten van schoonmaakmiddelen die in zeer kleine hoeveelheden in het drinkwater voorkomen. Ook zou het land iets moeten doen aan het feit dat er meer dan 2.500 modellen van waterbeheer zijn in de verschillende Spaanse gemeenten.
Nieuw beheersplan
De situatie is zo schrijnend dat de Europese Commissie een boete van 46,5 miljoen euro aan Spanje heeft opgelegd voor het slechte watermanagement. Spanje is zich onvoldoende bewust van de risico’s van het vervuilde water voor de volksgezondheid. Bovendien moet het land een nieuwe plan opstellen tegen de woestijnvorming, voor het behoud van de biodiversiteit, voor het herstel van waterecosystemen en de kringloopeconomie (waarin geen grondstofvoorraden worden uitgeput en reststoffen opnieuw worden gebruikt). Dat kan bijvoorbeeld door afvalwaterzuiveringsinstallaties flink te moderniseren zodat het water wel opnieuw kan worden gebruikt.
Als het regent komen veel stikstofoxidanten uit de lucht in het water terecht. De grond is tegenwoordig helemaal dichtgemaakt door de mens. Alles is bedekt met straten en stoepen zodat het water minder goed kan worden gefilterd door de aarde en er zodoende veel onzuiver water in de riolering terechtkomt.
De Spaanse overheid is teveel bezig met bevorderen van de watervoorziening en steekt te weinig energie in het efficiënter maken van het gebruik ervan en om het water zodanig te bewaren dat de kwaliteit blijft gewaarborgd.
De staat van waterzuiveringsinstallaties in Spanje
Volgens de EU en OESO is 23 procent van de Spaanse waterzuiveringsinstallaties te ouderwets, 25 procent is te groot en 31 procent bevindt zich in zeer slechte staat bij gebrek aan financiële middelen en sommigen zijn zelfs buiten gebruik.
Er is nog steeds geen regelgeving voor de 2.500 exploitanten in 8.100 gemeenten, die het beheer van water allemaal op hun eigen manier uitvoeren. Ook is er een gebrek aan geld om de ruim 40 procent van het netwerk dat er vanwege ouderdom slecht aan toe is met spoed te renoveren. Het waterbeleid is op dit moment alleen in handen van ingenieurs, economen en biologen en dat is niet wenselijk. Het is dringend nodig dat het maatschappelijk middenveld, de publieke en private sector meer te zeggen hebben.
Lage waterrekening voor Spanjaarden
Voor de watersector is jaarlijks een budget van 6,5 miljard euro beschikbaar. Dit is 0,62 procent van het bruto binnenlands product. Slechts 22 procent hiervan wordt besteed aan vernieuwing of onderhoud. Spanjaarden betalen slects 0,9 procent van hun besteedbare inkomen aan water. Dat is het laagste in de EU.