Else Beekman
Daar wordt het dumpen van plastic korrels beschreven als een ‘bedreiging’ voor het milieu en de visserij. Geraadpleegde experts denken dat het praktisch onmogelijk is om zakken met deze microplastics in het water te vinden. Dat komt door de slechte zichtomstandigheden in de winter, het kleine formaat van het materiaal (de zakken zijn een meter), de kleur (wit) en de stromingen.
Galicië en Cantabrië hebben geëist dat de regering optreedt om het aanspoelen van pellets aan de Spaanse kusten te stoppen. Het ministerie van Transport heeft geprobeerd dit te doen met behulp van vluchten en satellieten, zonder succes, en de duizenden schepen die in het gebied varen ook niet.
Europees Parlement bespreekt de Spaanse situatie
Het Europees Parlement debatteert volgende week in de plenaire vergadering in Straatsburg over de Spaanse situatie. De commissaris voor Milieu en Oceanen, Virgiijus Sinkevicius ontvangt verschillende Spaanse Europarlementariërs. Zij vragen om meer daadkracht van Brussel om dit probleem aan te pakken dat, benadrukken ze, ‘Europees’ is, niet alleen Spaans.
Wetsvoorstel en wetswijziging
In afwachting van deze bijeenkomsten heeft de crisis het debat over een wetsvoorstel – dat de Commissie in oktober presenteerde – om ‘verontreiniging door microplastics door het onbedoeld verlies van pellets te voorkomen’ nieuw leven ingeblazen.
Bovendien zou de ramp aan de Noord-Spaanse kust kunnen leiden tot een fundamentele wetswijziging. Meerdere leden van het Europees Parlement benadrukten de afgelopen dagen dat de oorspronkelijke tekst geen controles bevat op zeevervoer. Dat houdt in dat eventuele maatregelen om toekomstige vervuiling te voorkomen de huidige catastrofe aan de Spaanse kust niet konden voorkomen.
Verantwoordelijkheid
Brussel beweert dat dit soort transport, vanwege de ‘internationale dimensie’, onder de verantwoordelijkheid valt van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO). Een hoge ambtenaar van de Commissie meldde dat de Europese uitvoerende macht bereid is te overwegen om in de verordening een specifiek ‘onderscheid’ op te nemen tussen ‘intra-Europees’ en ‘puur internationaal’ zeevervoer. Daarmee kan de toekomstige wet los van het intensieve zeevervoer aan de kusten van de EU worden toegepast.
Nadenken over verbeteringen
De Commissie wil met het Europees Parlement bekijken wat er kan worden verbeterd om dit probleem op te lossen’, benadrukte Aurel Ciobanu-Dordea, hoofd van de milieuafdeling van de Europese Commissie. Hij beloofde ‘de komende weken’ een vergadering met de rapporteurs van het Parlement te beleggen om ‘het voorstel te verbeteren’ en om te kijken hoe ten minste een deel van het zeevervoer in de wetgeving kan worden opgenomen.
‘We moeten leren van wat er in de praktijk gebeurt’, zei hij, maar hij maakte ook duidelijk dat een hervorming van de tekst niet mag leiden tot een toename van de ‘administratieve lasten’.
Jaarlijks tonnen pellets gedumpt
Volgens de Europese Commissie wordt jaarlijks tussen 52.000 en 184.000 ton pellets in het milieu gedumpt door een verkeerde behandeling van pellets. Dit komt overeen met 2.100 tot 7.300 vrachtwagens. De wetgeving zoals in oktober voorgesteld, voornamelijk gebaseerd op preventieve maatregelen afhankelijk van de grootte van het bedrijf, zou het onbedoeld dumpen van pellets met 74% moeten verminderen. Dit zou, behalve positieve milieueffecten, voor fabrikanten van microplastics een winst opleveren tussen de 23 en 127 miljoen euro per jaar.
Discussie aangewakkerd
De komst van pellets op steeds meer stranden heeft de discussie in Brussel aangewakkerd. Commissaris Sinkevicius heeft gezegd dat hij bereid is om te bespreken hoe de EU ‘het beste kan helpen’ in de huidige Spaanse crisis. ‘De 25 ton plastic pellets in Galicië, bedreigen het mariene milieu en economische activiteiten zoals visserij,’ schreef Sinkevicius op X .
Spoedvergadering
Zijn boodschap is een reactie op de verzoeken voor een ‘spoedvergadering’ net voordat de Xunta de Galica besloot om het alarmniveau te verhogen naar niveau twee. Asturië deed dit eerder ook al duurde het daar langer voordat de korrels de stranden bereikten.
Vraag om Europees protocol
Socialisten César Luena en Nicolás González Casares vroegen om de ontmoeting met de Europese commissaris, deze vindt donderdag in Straatsburg plaats. Dan wordt ook het parlementaire debat in de plenaire vergadering gehouden. In een schriftelijke vraag vroeg González Casares de Commissie om ‘te overwegen een Europees protocol in werking te stellen omdat de vervuiling door plastic pellets meerdere lidstaten treft’.
Onderzoek naar rol Xunta de Galicia
IU-Europarlementariër Manu Pineda riep de Commissie ook op om het ‘nalatige’ beheer van de Xunta de Galicia te onderzoeken en, ‘als er onregelmatigheden zijn begaan, actie te ondernemen’. BNG-Europarlementariër Ana Miranda, de drijvende kracht achter het debat, heeft gevraagd om zowel Sinkevicius als Transportcommissaris Adina Valean te ontmoeten.
Belang van preventie
De Portugese socialist Joao Albuquerque, rapporteur van het Parlement voor de onderhandelingen over het wetsvoorstel, was blij met de bereidheid van de Commissie om te onderhandelen over het voorstel. Hij benadrukte dat de dumping op de Spaanse stranden de ‘urgentie’ van wetgeving aantoont om ‘schade die bijna altijd kan worden vermeden’ in te dammen door krachtige preventieve maatregelen.
‘We zagen allemaal de beelden van de stranden van Galicië. Vanwege de omvang van de pellets is het moeilijk om maatregelen te nemen zonder gevolgen voor het milieu. Vandaar het belang van preventie’, concludeerde hij.