Else Beekman
De arrestatie volgde op het Europese aanhoudingsbevel dat vrijdag werd uitgevaardigd door rechter Pablo Llarena van het Spaanse hooggerechtshof. Llarena deed hetzelfde voor 5 andere Catalaanse politici die in het buitenland verblijven en worden verdacht van rebellie, opruiing en misbruik van publiek geld.
Puigdemont was in de Finse hoofdstad om daar onder meer een lezing te houden aan de universiteit. Hij zal maandag voor een Duitse rechter verschijnen. Na een kort verblijf in een Duits politiebureau werd de ex-premier van Catalonië overgebracht naar een gevangenis in Neumünster in de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein. De Duitse rechter zal beslissen over zijn uitlevering aan Spanje. Puigdemont’s Belgische advocaat Paul Bekaert verwacht dat hij in voorwaardelijke vrijheid zal worden gesteld.
Volgens de Catalaanse advocaat Jaume Alonso-Cuevillas van de politicus wordt zijn cliënt correct behandeld. Bekaert zei dat wat er nu gebeurt een ‘gewone procedure is in de Schengenzone’ en dat er ‘genoeg redenen zijn om het Spaanse verzoek om uitlevering te weigeren’. De Duitse rechter moet binnen 48 uur beslissen of Puigdemont voorwaardelijk wordt vrijgelaten.
De aanhoudende juridische strijd rond het onafhankelijkheidsstreven van de separatistische meerderheid in het Catalaanse parlement drijft ook de spanning in de straten van de Catalaanse hoofdstad Barcelona op. Vrijdag werd de derde kandidaat-premier Jordi Turull aangehouden en dit leidde eveneens tot protesten op straat waarbij enkele tientallen mensen lichtgewond raakten.
Na de arrestatie van Puigdemont riepen de separatistische partijen ERC en ANC op tot straatprotest in Catalaanse steden. Veel Catalanen gaven hieraan gehoor en liepen in Barcelona mee met een mars vanaf het gebouw waarin een afvaardiging van de Europese Commissie huist tot aan het Duitse consulaat. De partij CUP riep eveneens op tot het niet gehoorzamen aan de staat om zo de ‘Catalaanse lente’ vorm te geven. ‘Laten we onrecht verbranden’, zo stond te lezen in een tweet van de partij die de eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring van Puigdemont op 27 oktober vorig jaar steunde.
‘Als mensen vandaag niet de straat opgaan, kunnen we het net zo goed opgeven. Onze premier is gearresteerd, iedereen de straat op’, zo was de oproep van kleinere separatistische groepen bekend als CDR’s via sociale mediakanalen. De coalitie JuntsperCat die eveneens voor afscheiding van Catalonië is, riep evenwel op tot ‘kalmte’ en ‘sereniteit’. ‘Laten we niet in provocaties vervallen’, zo zei Maria Senserrich zondag op de radio. ‘Wie de straat op wil, kan dat doen, maar altijd als de vreedzame beweging die we tot nu toe zijn geweest’.
Ponsati in Schotland
In Schotland verblijft Clara ponsati, voormalige minister van Onderwijs van Catalonië. De Schotse politie zei zondag met haar advocaat in onderhandeling te zijn omdat ze zichzelf zou willen aangeven. Ook al is de Schotse overheid het eens met het recht op zelfbeschikking van de Catalanen, de autoriteiten hier moeten wel het Europese aanhoudingsbevel opvolgen omdat Schotland nog steeds onder het recht van het Verenigd Koninkrijk valt. Later werd duidelijk dat Ponsati haar aanhoudingsbevel toch gaat aanvechten op grond van politieke vervolging en dat ze geen eerlijk proces verwacht in Spanje. Later op zondag werd duidelijk dat het Verenigd Koninkrijk de Spaanse eenheid steunt, zo was de reactie op de Schotse uitingen rond de Catalaanse kwestie.
‘Donkerste moment van de democratie’
Maandagochtend riep de voorzitter van het Catalaanse parlement Roger Torrent op tot een ‘gemeenschappelijk separatistisch front’. Hij wijst de juridische autoriteit van de Spaanse staat af, zo zei hij in een verklaring op de televisie. ‘Geen rechter, geen overheid, geen ambtenaar bezit de legitimiteit om de president van alle Catalanen te ontslaan en nog minder om hem te vervolgen’, zo zei Torrent als reactie op de arrestatie van Puigdemont. ‘We zien het donkerste moment van de democratie en de fundamentele rechten van Catalonië en de gehele Spaanse staat sinds 1978’.
Gewonden en arrestaties bij protesten
Bij de straatprotesten zondag vielen bijna 80 lichtgewonden bij confrontaties met de politie, waaronder 13 agenten van de Catalaanse politie Mossos d’Esquadra. Tienduizenden Catalanen trokken de straat op om vrijlating van Puigdemont en de andere vervolgden te eisen.