Else Beekman
Catalonië bereidt zich voor op een uitzonderlijk noodweer. Vanaf zaterdagavond tot zondagmiddag kan er binnen zes uur langs de kust van Tarragona, Barcelona en Girona meer dan 200 liter regen per vierkante meter vallen. Ook harde wind, tornado’s en waterhozen zijn mogelijk. De Catalaanse weerdienst Meteocat spreekt van een mogelijke “mini-orkaan”. De regionale regering beperkt daarom vanaf vanavond de bewegingsvrijheid in twintig comarcas.
Meteocat gaf zaterdag een rode waarschuwing af voor zeventien streken langs de kust. Het gaat om onder meer de Barcelonès, de Maresme, het Baix Llobregat, de Garraf, het Tarragonès, het Baix Camp, de Gironès en het Alt en Baix Empordà. Daar geldt vanavond en vannacht gevarenniveau vijf op een schaal van zes. In de nacht en zondagochtend wordt het nog erger. Dan komen ook de Moianès, Osona en het Ripollès erbij, met het hoogste niveau: zes op zes.
Ook de nationale weerdienst Aemet zette delen van Barcelona en Girona op rood. Daar kan meer dan 90 liter in één uur vallen. De dienst waarschuwt voor overstromingen en snel stijgende rivieren, en spreekt zelfs van buitengewoon gevaar. Het zwaarste weer wordt verwacht vanaf 21 uur op zaterdagavond tot 12 uur ’s middags op zondag.
Wat is een ‘mini-orkaan’?
Achter deze ietwat dramatisch klinkende term zit een specifiek weerfenomeen achter. Volgens Meteocat-voorspeller Santi Segalà wijzen alle weermodellen op een groep onweersbuien die zich organiseert en gedraagt als één groot onweerssysteem met een doorsnede van minstens 100 kilometer . Zo’n systeem kan in korte tijd enorme hoeveelheden water produceren en zware windstoten veroorzaken.
Het systeem komt uit het zuiden. Segalà koppelt het aan de zware buien van de afgelopen uren in Murcia en Albacete, die richting het noordoosten trekken. Het centrum van de storm schuift volgens Meteocat tijdens het noodweer van zuid naar noord langs de Catalaanse kust.
Thuisblijven wordt het advies en noodplan in fase van noodtoestand
“Het is geen grap”, zei Catalaans president Salvador Illa. De naderende weersituatie is zeer complex. De regionale regering beperkt van zaterdag 20.00 uur tot zondag 14.00 uur in twintig comarcas alle niet-noodzakelijke verplaatsingen. Activiteiten in de natuur en in parken gaan niet door. Iedereen in die gebieden krijgt een ES-Alert op de telefoon met uitleg over de maatregelen.
Barcelona schaalde het gemeentelijke noodplan op naar de fase van noodtoestand. De stad vreest dat de riolering het water niet aankan. Bewoners krijgen het advies om afvoeren en goten te controleren, spullen van balkon en terras naar binnen te halen en huisdieren binnen te houden. Het advies is eveneens een telefoon met oplader, noodzakelijke medicinen en identiteitspapieren bij de hand te houden. Verder dient iedereen uit de buurt te blijven van rivieren, beekjes en droge rivierbeddingen. Ook auto’s dienen verplaatst te worden naar plekken die niet onder water kunne lopen.
Dodelijk slachtoffer in Albacete
Het noodweer houdt Oost-Spanje al dagen in de greep. In Madrigueras, een dorp in de provincie Albacete, kwam vrijdagavond een vrouw van 102 jaar om het leven. Het water stond in haar huis meer dan een meter hoog. Hulpdiensten haalden zo’n negentig mensen uit hun huizen. Volgens de burgemeester is het de zwaarste overstroming die het dorp sinds de jaren vijftig heeft meegemaakt. Er viel ruim 140 liter regen per vierkante meter, terwijl de verwachting op nog geen 30 liter lag. De regio Castilla-La Mancha wil het dorp tot rampgebied laten verklaren.
Ook in Valencia en Castellón viel enorm veel regen. In Santa Magdalena de Polpís (Castellón) werd 254 liter gemeten, in La Murta bij Alzira (Valencia) 241 liter. Tussen donderdag en vrijdag sloegen er bijna 60.000 bliksems in, als je de inslagen op zee voor de kust meetelt. In de regio Valencia hadden bijna 412.000 leerlingen geen les.
Ook zondag nog onrustig
Na zondag is het noodweer nog niet voorbij. Voor zondag zelf krijgen elf autonome regio’s een waarschuwing en Catalonië blijft tot 12 uur op rood. Voor Asturië, Cantabrië en de regio Madrid geldt code oranje (belangrijk risico bij normale bezigheden). Code geel tot slot geldt voor Andalusië, de Balearen, Castilla y León, Castilla-La Mancha, Extremadura, Galicië en Baskenland. Madrid activeerde al een speciaal plan voor overstromingen.