Else Beekman
Spanje wil de laatste 25,9 miljard euro uit het Europese herstelfonds binnenhalen en de Europese Commissie betaalt dat geld alleen uit als Spanje de afgesproken hervormingen doorvoert. Een van de hervormingen die de regering nu, tijdens de laatste onderhandelingsronde, aanbiedt, is een nieuw decreet met strengere regels voor datacenters in Spanje. Dat decreet moet er wel snel komen want op 29 november gaan de Spanjaarden naar de stembus.
De regering diende op 30 september de laatste betalingsaanvraag van het herstelplan dat na de coronapandemie werd opgezet in. Aan de 25,9 miljard euro zijn 148 mijlpalen en doelen gekoppeld. De Commissie heeft tot 31 december om alles te beoordelen. Volgens bronnen binnen de regering die El País sprak, wordt het besluit al in november verwacht.
Spanje beloofde veel, maar niet alles kwam er ook. De geplande belastingverhoging op diesel ging niet door. Maar Spanje bood in plaats daarvan wel andere maatregelen aan, waaronder het decreet voor datacenters. De regering presenteert het als onderdeel van een grotere mijlpaal in de onderhandelingen.
Haast voor de verkiezingen
Spanje hoopt het decreet nog voor de aangekondigde verkiezingen goed te keuren. Een groot deel van de procedure is al doorlopen. De mededingingsautoriteit CNMC heeft haar advies gegeven. Daarna moet de Raad van State er nog naar kijken, voordat de ministerraad het definitief kan vaststellen.
Wat het decreet vraagt van datacenters in Spanje
De regels uit het decreeet gelden voor grote datacenters, met een aansluiting van minstens één megawatt en betreffen een zuinige omgang met energie en water. Stroom is hier het meest omstreden punt. Nieuwe datacenters moeten namelijk minstens 80 procent van hun verbruik met nieuwe groene stroom dekken en dat elk uur kunnen aantonen. Die stroom kan komen van eigen zonnepanelen of windturbines, of via langlopende contracten met producenten van duurzame stroom. Die installaties moeten wel in Spanje staan.
Juist die eis per uur zit de datacenters dwars omdat ze dag en nacht draaien, maar de zon ’s nachts niet schijnt en ook de wind niet altijdd waait. Houdt een datacenter zich niet aan de regels, dan loopt het kans zijn recht op een stroomnetaansluiting kwijt te raken. Dat schrikt investeerders af. De eis had al tot gevolg dat energiebedrijf Ignis zijn beursgang in de ijskast zette.
Ook de eisen rond digitale soevereiniteit worden niet enthousiast ontvangen. Die stellen dat datacenters moeten worden beheerd door bedrijven die in de Europese Unie zijn gevestigd. Bepaalde gegevens over hun werking moeten binnen de EU blijven. Verder moeten ze zich beschermen tegen toegang door autoriteiten van landen buiten Europa, als die toegang niet onder Europees recht valt.
Waarom wil Spanje dit?
AI-toepassingen zoals chatbots draaien in datacenters die veel stroom verbruiken. Met de snelle groei van AI slurpen datacenters steeds meer stroom. Op momenten dat er onvoldoende groene stroom voorhanden is, moeten gascentrales bijspringen. Dat maakt stroom duurder en die extra kosten zouden dan bij alle stroomverbruikers terechtkomen. Premier Sánchez wil wel dat Spanje datacenters aantrekt, maar niet ten koste van gewone stroomverbruikers. De nieuwe regels zijn ook een van de veertien kernprojecten van IA360, het Spaanse plan voor kunstmatige intelligentie.
De sector is niet blij
De bedrijven zelf zijn niet blij met de voorgestelde regels want zien investeringen in gevaar komen. Brancheorganisatie SpainDC, met leden als Amazon, Microsoft, Google en Merlin Properties, noemt hierbij een bedrag van 9 miljard euro. De sector verwacht in totaal tot 2030 bijna 67 miljard euro in Spaanse datacenters te steken. Ook denktank Fedea sprak zich deze week uit tegen een groot deel van het voorstel.