Else Beekman
Naar aanleiding van een onderzoek door de krant El Mundo een jaar geleden, bestaat er nergens in Spanje een duidelijk overzicht van het aantal ‘enchufados’, zoals mensen die via hun connecties een baan bij de overheid hebben gekregen, worden genoemd.
Naast de centrale overheid in Madrid, telt het land de 17 bestuursorganen van de autonome regio’s, ruim 8.000 gemeenten en tientallen entiteiten daartussen zoals ‘mancomunidades’, ‘diputaciones’, ‘cabildos’, ‘comarcas’ en ‘consorcias’. Dit zijn besturen van lokale regio’s, provincies, deelgemeenten of anderszins.
Daarbuiten bestaan er nog duizenden semi-overheidsbedrijven die betaald worden door overheden. Volgens de grootste ambtenarenvakbond CSI-F bieden deze werk aan 18 tot 20.000 personen.
De kosten bedragen volgens een artikel in de online krant Libremercado.com ‘Dedocracia, el chollo de los enchufados’, zo’n 50.000 euro per persoon, wat neerkomt op ruim 1 miljard euro op jaarbasis.
Eerder al werd bekend dat veel adviseurs van politici of overheidsinstanties meer verdienen dan de 72.000 euro op jaarbasis die de Spaanse premier Rajoy ontvangt.
Vinger
Vrij vertaald verwijst ‘dedocracia’ naar een democratie waarbij een deel van het beleid wordt bepaald door mensen aangewezen door politici. ‘Dedo’ betekent vinger in het Spaans. Politici kiezen hun adviseurs zogezegd door ze met hun vinger aan te wijzen en niet op democratische wijze.
Kosten omlaag
Naar aanleiding van eerdere rapporten over de enorme omvang van het Spaanse ambtenarenapparaat heeft Rajoy al bij zijn aantreden aangekondigd de kosten op dit vlak omlaag te brengen. Nu anderhalf jaar later is er nog niets gebeurd en zal de nieuwe wet, waarmee hij zegt zo’n 145 miljoen euro te willen besparen, nog even op zich laten wachten. Hierin staat onder andere de regel dat gemeentes met minder dan 10.000 inwoners geen adviseurs meer in dienst mogen nemen.
Over die adviseurs bestaat veel controverse. Sommige gemeenten hebben tientallen adviseurs in dienst en zelfs meer adviseurs dan wethouders. Bovendien hebben veel van die ‘enchufados’ niet het voor hun functie juiste onderwijs genoten.