Elize van Loon
Tussen de rijstvelden van natuurgebied Albufera bij Valencia vindt komende week een bijzondere bijeenkomst plaats. Tijdens de vijfde editie van Clandestinos komen tientallen topkoks, rijstspecialisten en bekende Spanjaarden samen rond één van de bekendste gerechten van het land: de paella.
Clandestinos is een exclusief Spaans gastronomisch evenement dat jaarlijks op een telkens wisselende, geheime locatie in natuurgebied L’Albufera plaatsvindt. Er komen tientallen topkoks, rijstspecialisten en bekende Spanjaarden zoals Imanol Arias samen om de cultuur, traditie en innovatie rondom de authentieke paella te vieren. De exacte locatie blijft tot het laatste moment geheim, maar de boodschap van het evenement is duidelijk. De organisatoren willen aandacht vragen voor de positie van de rijstboeren, die volgens hen onmisbaar zijn voor het voortbestaan van de paellacultuur.”Zonder boeren geen rijst, zonder rijst geen magie”, luidt hun centrale boodschap.
Meer dan een culinair evenement
Waar in de regio Valencia jaarlijks tal van paellawedstrijden worden gehouden, kiest Clandestinos bewust voor een andere aanpak. Er zijn geen jury’s, punten of prijzen. In plaats daarvan draait het evenement om ontmoeting, kennisuitwisseling en waardering voor de mensen achter het product.
Onder het motto “De aarde als oorsprong, de paella als vlag” vragen de organisatoren aandacht voor de landbouw die voorafgaat aan het gerecht dat wereldwijd met Spanje wordt geassocieerd. Dat thema krijgt volgens hen extra betekenis nu veel Spaanse boeren zich zorgen maken over de gevolgen van handelsafspraken tussen de Europese Unie en Mercosur-landen. Daarnaast kampen rijsttelers rond de Albufera met plagen die sommige traditionele rijstrassen zwaar treffen.
Paella als nationaal symbool
Een tweede belangrijk onderwerp is de positie van de paella als culinair icoon van Spanje. Volgens rijstexpert Edu Torres slaagt Spanje er onvoldoende in om internationaal duidelijk te maken wat een authentieke paella precies is. Hij wijst erop dat gerechten als sushi en pizza wereldwijd herkenbare begrippen zijn geworden, terwijl in Spanje zelf nog altijd discussie bestaat over de definitie van paella. Volgens Torres zou de aandacht daarom meer moeten uitgaan naar de paella als nationaal symbool en minder naar het algemene begrip “rijstgerechten”. Rijst is immers een verzamelnaam die zowel op een Chinese rijstschotel als op een traditionele paella van toepassing kan zijn.
Bekende gasten
Aan de bijeenkomst nemen tientallen gerenommeerde rijstkoks uit heel Spanje deel. Zij bereiden ter plaatse hun eigen recepten, zonder beperkingen in ingrediënten of bereidingswijze. Ook acteur Imanol Arias behoort tot de genodigden. Hij ontvangt tijdens het evenement een eerbetoon voor zijn bijdrage aan de promotie van de Spaanse gastronomie en regionale diversiteit via het tv-programma Un país para comérselo. Als ludiek onderdeel van dit eerbetoon verbrandt men er traditioneel ook een grote pop (ninot). Dit jaar draagt de pop de gelijkenis van acteur Arias.