Else Beekman
Na een korte introductie kwam Puigdemont inleidend aan het woord, waarna Wind haar vragen aan de Catalaanse politicus kon stellen. Op deze pagina is de video van het hele debat te zien. Wind stelt haar vragen precies bij minuut 60. Puigdemont begon met benadrukken dat de separatisten ‘opnieuw’ de verkiezingen hadden gewonnen op 21 december en dat de Spaanse regering onmiddellijk het bestuur van Catalonië aan het Catalaanse parlement terug moet geven. Voorts vergeleek hij Catalonië als ‘nog geen’ staat zijnde met Denemarken op enkele door hem als zeer positief beschouwde punten.
Wind op haar beurt had voorafgaand aan het debat al aangekondigd zeer kritisch te zullen zijn, want als er geen kritische vragen zouden worden gesteld, zou het hele debat ‘pure propaganda‘ zijn geweest en daarvoor is de universiteit geen geschikte plek. Ze ging van start met haar hele rits aan vragen te stellen aan de voormalige Catalaanse premier, hem erbij waarschuwend dat hij pas mocht reageren als ze al haar vragen had voorgelegd. Daarbij benadrukkend dat ze geen specialist in Spaanse aangelegenheden is, maar wel specialist in Europese politieke kwesties.
Vragen als ‘hoe definieert u democratie? Volgens mijn kennis heeft u voor de Spaanse grondwet gestemd. Moet die grondwet niet ook gerespecteerd worden?’ of ‘Het feit dat alleen 43 procent van de Catalaanse kiesgerechtigden op kwam dagen om voor onafhankelijkheid te stemmen, heeft dat geen impact op de legitimiteit van die stemming voor u?’ of ‘De helft of wellicht een nipte meerderheid die in deze richting wil. Is dat niet een probleem in het licht van de verdediging van de rechten van de andere helft?’ of ‘Is uw stijl en de manier waarop u uw proces leidt niet polariserend?’ of ‘Vanwaar de drang, waar komt die vandaan? Catalonië is volgens mijn informatie de rijkste regio van Spanje. Bent u niet gewoon verwend? Om snel af te willen zijn van de armen in uw land?’ of ‘Ik heb nog geen document kunnen vinden, juridisch of wat dan ook waaruit blijkt dat Spanje geen democratisch land is’.
Deze en nog veel meer vragen en opmerkingen kon Puigdemont, terwijl hij af en toe als reactie glimlachend zijn hoofd schudde, noteren, alvorens hij in de gelegenheid werd gesteld erop in te gaan.
Wind ging als ook nog uitgebreid in op de situatie in Catalonië en het effect ervan op Europa. ‘Aan de ene kant beschuldigt u de EU ervan partij te kiezen voor Rajoy, maar aan de andere kant bent u een voorstander van het Europese project en hoopt u op steun vanuit de EU’.
Wind vroeg Puigdemont eveneens naar zijn visie op het toekomstige Europa. In haar optiek is Europa ‘heel nerveus’ over de ontwikkelingen in Cataloniëe en vreest voor een domino-effect met andere naar onafhankelijkheid strevende regio’s. ‘Een balkanisatie’ of ‘een geheel aan etnisch schone staten die met elkaar samenwerken, is dat uw visie?’ aldus Wind, die eraan toevoegde dat dat een gevaarlijke beweging is en ook toegeeft dat de verdeling van voormalig Joegoslavië in twee etnisch van elkaar verschillende staten een grote fout is geweest maar destijds de enige oplossing was.
Verder vroeg ze Puigdemont wat hij ’s nachts als hij in bed ligt denkt over de mogelijke instabiliteit die het proces veroorzaakt. Of die gedachten ‘blij of nerveus’ maken?’ en ‘Catalonië staat tot nu toe behoorlijk alleen in de strijd. Niet veel EU-leiders omarmen uw ideëen en maar weinig Deense politici willen u morgen ontmoeten’. Ook maakte ze van de gelegenheid gebruik om te zeggen dat Spanje in haar optiek een nog veel gedecentraliseerdere staat is dan bijvoorbeeld Duitsland.
Puigdemont startte zijn reactie met de verklaring dat ‘Spanje op papier heel democratisch en gedecentraliseerd is. Op papier heel autonoom, maar in werkelijkheid heel gecentraliseerd’. Hij haalde als voorbeeld aan dat tijdens de verkiezingen Spanje een spandoek verbood met daarop het woord ‘democratie’. En dat dit slechts een van de vele voorbeelden is uit het Spanje van vandaag.
In zijn antwoorden verdedigde de 103e premier van Catalonië de legitimiteit van het proces tot onafhankelijkheid dat hij aanvoert en benadrukte zijn pro-Europa-houding. Hij ontweek direct op veel van Wind’s vragen te antwoorden maar zei wel: ‘Ik ben het met u eens dat u geen expert bent op het gebied van binnelandse aangelegenheden in Spanje.’ Verder wilde hij nog kwijt dat de Spaanse regering nog steeds ‘franquistisch’ is en dat de verkiezingswinst van de separatisten van 21 december een duidelijke boodschap vormen aan het adres van de regering Rajoy.
In Spanje ‘zijn er politici die gevangen zitten in Spaanse gevangenissen op ruim 600 kilometer van hun families vandaan’ en dat ‘is geen kwestie van gerechtigheid maar een wraak’ wat van die politici ‘politieke gevangenen’ maakt en in een Europees land. Op de vraag of hij zichzelf ziet als een populist vanwege zijn standpunten, ontkende Puigdemont dat ronduit met een verraste blik.
Na het debat verscheen de Deense professor nog op de Deense tv waarbij ze statements maakte als dat ‘het circus Puigdemont eruit bestaat zich voor te doen als slachtoffer van Rajoy’.