Else Beekman
Tussen 2015 en 2017 groeide de Spaanse economie met een gemiddelde van 3,3% na jaren van crisis. De Spaanse economische groei was dan ook hoger dan in de meeste andere EU-landen. De werkloosheid is flink gedaald en het land is officieel al even uit de crisis. Volgens economen en het Internationaal Monetair Fonds zal de tendens van herstel ook nog even voortduren.
Maar wie plukt hier eigenlijk de vruchten van? Volgens het rapport ‘Reward work, not wealth’ van de hulporganisatie Oxfam Intermon komt het economisch herstel concreet slechts bij weinig mensen terecht. Op macro-economisch niveau lijkt het heel goed te gaan met Spanje als land, maar ‘de man in de straat’ kan daar over het algemeen nog niet van mee profiteren.
Ongelijkheid flink gegroeid
Uit het rapport van Oxam blijkt dat de economische groei vooral bij de rijken terecht is gekomen. Spanje is zodoende het derde land binnen de Europese Unie waar de ongelijkheid het meest gegroeid is sinds het begin van de crisis in 2008. In 2017 kwamen er 7.000 nieuwe miljonairs bij in Spanje. Het fortuin van de top drie van rijkste mensen in Spanje staat gelijk aan het bezit van de armste 30 procent in het land. Dan gaat het dus om 14,2 miljoen mensen.
Gini-coëfficiënt
In Spanje is de Gini coëfficiënt 0,34. Deze meet de inkomensongelijkheid. De maximale waarde van deze coefficient is 1. Dan zou één persoon al het inkomen in een land bezitten. De minimale waarde is 0, dan zou iedereen hetzelfde inkomen genieten. Spanje’s Gini coefficient behoort bij de hoogste van Europa.
Armoedegrens
Daarbij komt nog eens dat 10,2 miljoen mensen in Spanje onder de armoedegrens leven. Dat is 22,3 procent van de bevolking. Op basis van dit gegeven is Spanje het derde land in de Europese Unie met de hoogste mate van ongelijkheid.
Ongelijkheid tussen mannen en vrouwen
In 2016 werd een gemiddeld aantal van 16.347 mensen opgevangen in daklozencentra. Dat betrof een stijging van 20,5% sinds 2014. Dan is er ook nog een grote ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. Zeven van de tien personen met de laagste inkomens zijn vrouw, aldus het rapport van Oxfam. Vrouwen verdienen tot 14% minder dan mannen en vertegenwoordigen 34,5% van degenen die te boek staan als de mensen met de hoogste inkomens van Spanje. ‘Terwijl vrouwen vooral de kwetsbare banen hebben, zijn vrijwel alle superrijken man’, zo staat in het rapport.
Jeugdwerkloosheid
Spanje kampt daarbij met een hoge jeugdwerkloosheid. Van alle jongeren was eind 2017 37% werkloos in Spanje. Dat is wel flink gedaald ten opzichte van de piek in 2013 toen 55% van de jongeren onder de 25 jaar zonder baan zat. Degenen die wel werken verdienen gemiddeld wanneer ze de arbeidsmarkt betreden 33% minder dan wat jongeren in 2008 verdienden in hun eerste baan. Onder jongeren is ook het aantal deeltijd-contracten drie keer zo hard gegroeid als voor andere categorieën. Van alle jongeren met werk heeft 54% een tijdelijk contract.
Ondanks dat de economie dus is gegroeid zijn de salarissen van mensen amper omhoog gegaan sinds 2009. In het rapport staat dat de productiviteit met 6% is gestegen sinds 2012, de lonen dat slechts met 0,6% deden.
Een ander detail uit het rapport geeft aan dat van elke tien euro aan overheidsuitgaven er twee euro terechtkomt bij de rijkste tien procent van de bevolking. Overheidsinvesteringen in onderwijs zijn gedaald met 30% sinds 2010 terwijl gezinnen gedwongen worden dat gat op te vangen waardoor zij 37,2% meer aan onderwijskosten hebben.