Saskia Plazier
Je moet er misschien je wekker voor zetten, maar wie vannacht opblijft en naar boven kijkt, kan iets bijzonders zien. In de vroege uurtjes van vrijdagochtend schuift de maan door de schaduw van de aarde en kleurt hij langzaam rood. De gedeeltelijke maansverduistering is vanuit heel Spanje te zien, al heb je niet overal even lang zicht. Klein voordeel: een eclipsbril heb je er niet voor nodig.
In het kort
- Vannacht is vanuit heel Spanje een gedeeltelijke maansverduistering te zien.
- De gedeeltelijke fase begint rond 04.34 uur en bereikt om 06.12 uur het hoogtepunt.
- De maan kleurt daarbij roodachtig: de bekende ‘bloedmaan’.
- Je kunt de verduistering met het blote oog bekijken; een eclipsbril is niet nodig.
De vorige maansverduistering in Spanje was op 7 september, bijna een jaar geleden. In een groot deel van het land was de verduistering toen totaal en kleurde de maan oker. Ook vannacht krijgt de maan die bijzondere roodachtige gloed. De kleur die doet denken aan de warme tinten van een zonsondergang.
Wat is een maansverduistering?
Een maansverduistering ontstaat wanneer de aarde precies tussen de zon en de maan in staat. De maan komt daardoor in de schaduw van de aarde terecht en krijgt even veel minder of geen direct zonlicht. Bij een totale maansverduistering verdwijnt de maan helemaal in die schaduw.
Vannacht gebeurt dat net niet: op het hoogtepunt verdwijnt bijna de hele maan in de kernschaduw van de aarde en wordt ongeveer 93 procent van de maan verduisterd. Omdat de maan zelf geen licht geeft, wordt hij tijdelijk donkerder en kan hij rood kleuren. Zonlicht dat door de atmosfeer van de aarde valt, bereikt namelijk nog wel de maan. Vooral het rode licht komt erdoorheen – vandaar de bekende ‘bloedmaan’.
Hoe laat is de maansverduistering?
De gedeeltelijke fase van de maansverduistering begint rond 04.34 uur in de nacht van donderdag op vrijdag. Vanaf dat moment schuift de schaduw van de aarde steeds verder over de maan. Rond 06.12 uur is de verduistering op zijn grootst en kleurt het grootste deel van de maan rood. Dan is de bloedmaan op zijn mooist.
Astrofysicus Javier Armentia legt in El País uit dat je iets eerder al kunt zien dat er linksboven als het ware een ‘hap’ uit de volle maan verdwijnt. De schaduw breidt zich daarna steeds verder uit. Het mooiste moment is volgens hem het maximum rond 06.12 uur, wanneer vrijwel alleen de rode maan te zien is.
De tijden gelden voor het Spaanse vasteland en de Balearen.
Waar zie je de gedeeltelijke maansverduistering in Spanje?
De verduistering is vanuit heel Spanje te zien, maar niet overal even lang. In een groot deel van het land verdwijnt de maan namelijk achter de horizon voordat de eclips helemaal voorbij is. Dat gebeurt onder meer in Madrid en Pamplona, maar ook op de Balearen en in Melilla.
In het westen van Spanje zit je beter. In Huelva, Sevilla en Cádiz, Extremadura, Salamanca, Zamora, Galicië en een deel van León blijft de maan langer boven de horizon en kun je meer van de verduistering zien. Op de Canarische Eilanden en in Ceuta is zelfs het einde nog te volgen.
Overigens is Spanje lang niet de enige plek waar vannacht naar boven wordt gekeken. De maansverduistering is ook vanuit andere delen van Europa, Afrika, het westen van Azië en Amerika te zien. In delen van Midden- en Zuid-Amerika is de verduistering zelfs totaal.
Hoe kun je de maansverduistering bekijken?
Goed nieuws voor wie geen eclipsbril in huis heeft: die heb je vannacht niet nodig. Een maansverduistering kun je gewoon met het blote oog bekijken. Anders dan bij een zonsverduistering is dat volkomen veilig.
Een telescoop is evenmin nodig, al kun je daarmee de bloedmaan wel nog beter zien. Een verrekijker kan wel helpen. Zoek vooral een plek met vrij zicht richting het westen, want de maan staat tijdens de verduistering steeds lager aan de horizon. Buiten de stad heb je door de geringere lichtvervuiling vaak beter zicht. En uiteraard moet het weer een beetje meewerken: bewolking kan roet in het eten gooien.
Spaans natuurgebied Tablas de Daimiel beleeft beste broedseizoen sinds 1980