Else Beekman
Het huidige corruptieschandaal binnen de regeringspartij Partido Popular over een vermeende schaduwboekhouding en illegale partijfinanciering, toont de noodzaak aan van een ander beleid op gebied van openbaarheid van bestuur in Spanje.
Vorig jaar maart werd er een conceptwet gepubliceerd, waarop burgers en organisaties vervolgens konden reageren. Volgens Transparancy International ontbreekt het aan nogal wat zaken om de wet effectief in te kunnen zetten tegen corruptie.
Zo vallen bijvoorbeeld politieke partijen, noch het koningshuis onder het wetsvoorstel. Dit zijn nu juist de instituten waar corruptie op dit moment hoogtij viert.
Het Spaanse koningshuis ligt onder vuur vanwege de vermeende betrokkenheid van de schoonzoon van de koning. Iñaki Urdangarín zou geknoeid hebben met publiek geld.
Jaaropgaaf Rajoy
Om aan te tonen dat hij op dit vlak het beste met de Spaanse burgers voor heeft, maakte de Spaanse premier, Mariano Rajoy, afgelopen weekend zijn inkomen bekend sinds het vertrek van toenmalig premier José María Aznar in 2004.
Uit de publicatie op de website van de regering bleek dat het salaris van de premier tijdens de crisis met 27 procent is gestegen. Dit feit ontlokte opnieuw woedende reacties bij de Spaanse bevolking. Bovendien werd deze poging van Rajoy om openheid van zaken te geven wat cynisch ontvangen.
Het mocht duidelijk zijn dat in de belastingopgaaf en loonstroken van de Spaanse premier geen illegale praktijken naar voren zouden komen.
Vertrouwen bevolking in overheid
Volgens Transparancy International zou een wet die directe toegang tot informatie biedt en die ook de politieke partijen en het koningshuis dekt, het vertrouwen van de bevolking in deze instituten kunnen vergroten en kunnen helpen de corruptie te verminderen.
Burgers kunnen dan op elk moment zien op welke manier en waar aan overheden het belastinggeld uitgeven. Nu komt het nog te vaak voor dat regionale regeringen of lokale besturen concessies toekennen aan bedrijven uit persoonlijke motieven en niet omdat het betreffende bedrijf de beste aanbesteding deed.
Volgens de laatste corruptiebarometer van Transparancy International hebben Spanjaarden weinig vertrouwen in de politieke klasse. Ze zien politieke partijen als het meest corrupt van alle instituten met een waardering van 4.4 op de schaal van 1 tot 5, waarbij 5 ‘zeer corrupt’ is.
Bovendien ziet driekwart van de Spanjaarden de acties van de overheid om corruptie tegen te gaan als niet effectief.
Voor zover nu bekend, zal de overheid nog voor de zomer over de nieuwe Transparantiewet stemmen, maar wanneer precies is niet duidelijk.