Else Beekman
Een toegenomen trek van de stad naar het platteland, aangedreven door de crisis. ‘Rurbanisme’ noemde de New York Times dit. Het is feitelijk een tegenbeweging van het urbanisme dat al generaties lang in het land en overal ter wereld plaatsvindt. De trend was al ingezet voor de crisis door mensen die op zoek waren naar een minder gehaast leven dichter bij de natuur.
Door de slechte economische situatie van de laatste jaren is de trend echter versneld. Waar je in Madrid 800 euro voor een appartement moet betalen, kost dat in een gehucht soms minder dan 200 euro.
Iets anders wat in Spanje dit fenomeen weleens zou kunnen versnellen is dat er zoveel verlaten dorpen ofwel ‘pueblos abandonados’ bestaan. Spanje telt ruim 2700 verlaten en 1000 bijna verlaten dorpen of gehuchten. Deze dorpen horen bij een van de ruim 8.000 gemeenten die Spanje telt en zullen, als er niet snel iets gebeurt, langzaam in de vergetelheid raken.
Gratis dorp met 12 huizen
De Guardian schrijft nu over een gehucht in Galicië tegen de Portugese grens dat gratis wordt weggegeven door de burgemeester als iemand een fatsoenlijk ontwikkelingsplan presenteert. Het doel van deze Avelino Luis de Francisco Martinez is dat de 12 huizen die er staan, waarvan sommige nog stammen uit de 15e eeuw, behouden blijven.
Het dorp werd veertig jaar geleden opgekocht door een bedrijf dat een stuwdam in het gebied wilde bouwen. Een lot dat destijds onder het dictatoriale juk van Franco vele Spaanse dorpen trof. Van de plannen kwam in dit geval niets terecht en het bedrijf gaf het dorp aan weer terug aan de gemeente.
Die gemeente hoopt nu dat door het op te bouwen en de publiciteit die ontstaat rond het gratis weg te geven, het dorp een stimulans voor de omgeving kan betekenen op toeristisch vlak. Naast A Barca zijn er nog tientallen dorpen op de markt. Zo zijn er dorpen te koop waar 4 huizen staan, een hooiberg en een kasteel op 30 hectare grond voor 179.000 euro. In een bijna verlaten dorp – er woonden nog 15 mensen – in Castilla-La Mancha waren complete plots te koop voor 2000 euro. Andere dorpen bieden nieuwe inwoners niet alleen een huis aan, maar ook een baan.
Demografische woestijn
Wie interesse heeft in een (bijna) verlaten dorp, kan een kijkje nemen op de websites Aldeasabandonas.com of Pueblosabandonados.com. Wel moet je bereid zijn te verhuizen naar het middelste gedeelte van de noordelijke helft van Spanje. Hier liggen de provincies die het meest onderhevig zijn aan wat ‘verwoestijning’ wordt genoemd: de zogenaamde demografische woestijnen. Hier wonen minder dan tien inwoners per vierkante kilometer.
Veel gehuchten en kleine dorpen raakten sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw (bijna) alle inwoners kwijt. Door een geïsoleerde ligging in vaak bergachtige gebieden, met weinig tot geen werk en schaarste aan publieke diensten, trok de jeugd naar steden in de hoop op een kansrijker leven. De steeds ouder wordende bevolking stierf langzaam uit.
Lees hier het artikel in de New York Times
Lees hier het artikel in The Guardian
Lees hier het artikel op MeerSpanje.nl