Else Beekman
In Palos de la Frontera, vlak bij de stad Huelva, ging vorige week de bouw van start van Onuba, een fabriek voor groene waterstof. Energiebedrijf Moeve, voorheen Cepsa, is van plan daar vanaf 2029 45.000 ton waterstof per jaar te maken. Daarmee wordt het volgens Moeve zelf de grootste fabriek voor groene waterstof van Spanje.
Donderdag 17 september legden premier Pedro Sánchez en de Andalusische regiopresident Juanma Moreno, vergezeld door minister Aagesen van Ecologische Transitie samen de eerste steen. Vakblad Hydrogen Insight noemt de te bouwen installatie het grootste groene-waterstofproject in Spanje en Zuid-Europa dat al in de bouwfase zit. Moeve zelf spreekt van het grootste project van Europa. Daarmee doelt het bedrijf wel op het hele plan waar Onuba slechts het eerste deel van is.
Eerst 300 megawatt
Onuba start met 300 megawatt aan installaties die met stroom water in waterstof en zuurstof splitsen. Omdat die stroom uit zon of wind komt, spreekt men van groene waterstof. Het bedrag van ruim een miljard euro omvat de fabriek, de bijbehorende infrastructuur en een zonnepark voor eigen gebruik. Een eventuele uitbreiding met 105 extra megawatt komt er alleen als Moeve meer capaciteit op het stroomnet krijgt en het bestuur ermee instemt.
Groene waterstof uit Huelva, eerst voor eigen gebruik
In eerste instantie blijft alle waterstof op het terrein zelf omdat Moeve het in zijn eigen energiepark La Rábida gebruikt. Hier zet het bedrijf nu nog fossiele waterstof in. Draait de fabriek eenmaal op volle capaciteit, dan kan Onuba die volledig vervangen om in de toekomst ook andere industriële afnemers te kunnen bedienen.
Waterstofdirecteur Miguel Ángel Devesa verwacht dat Onuba in 2030 het volledige verbruik kan overnemen, zo zei hij tijdens de ceremonie. Extra vraag van de nieuwe biobrandstoffenfabriek op hetzelfde terrein wil Moeve waarschijnlijk opvangen met de uitbreiding van 105 megawatt. Die fabriek moet volgend jaar gaan draaien om duurzame vliegtuigbrandstof en hernieuwbare diesel te maken. Samen met Onuba komt de investering van Moeve in Andalusië daarmee op 2,4 miljard euro, volgens Canal Sur.
Wie betaalt mee
Moeve houdt 51 procent van Onuba in handen. Waterstofinvesteerder Hy24 en de Spaanse publiek-private financieringsinstelling Cofides hebben samen een belang van 29 procent en de overige 20 procent is van Enagás Renovable en zonne-energiebedrijf Alter Enersun.
Verder draagt de overheid flink bij met 304 miljoen euro subsidie uit het Spaanse herstelplan, betaald met het Europese NextGenerationEU-geld.
Onuba is pas het begin
Het project omvat slechts de eerste fase van de zogeheten Andalusische Groene Waterstofvallei. Uiteindelijk wil Moeve 2 gigawatt aan elektrolysers bouwen. Die worden verdeeld over Palos de la Frontera en San Roque in Cádiz. Het totaal kan tot 300.000 ton waterstof per jaar opleveren bij een investering van bijna 3 miljard euro.
Onuba alleen zou goed zijn voor ruim 8.000 directe en indirecte banen en werk bieden aan meer dan 400 lokale mkb’ers en zzp’ers. De fabriek moet jaarlijks zo’n 250.000 ton CO₂ besparen, wat gelijk staat aan de uitstoot van alle auto’s in Huelva, Cádiz en Jaén samen.
Topman Maarten Wetselaar, die 26 jaar bij Shell werkte en in Groningen studeerde, wees tijdens de ceremonie op het belang van een stroomnet met voldoende capaciteit voor verdere groei. Premier Sánchez kondigde aan dat de procedure voor de eerste delen van het landelijke Spaanse waterstofnet binnenkort begint.