Else Beekman
Reizen wordt dan mogelijk tussen landen die zich in dezelfde epidemiologische fase bevinden, ook als dat alleen mogelijk is via een luchtverbinding. Dit schrijft de krant El País, die de hand heeft weten te leggen op het document hierover van de Europese Commissie. Woensdag wordt de routekaart naar verwachting goedgekeurd en zullen ook de precieze criteria bekend worden op basis waarvan lidstaten in drie fases gradueel hun grenzen weer kunnen openen en vliegverkeer kunnen hervatten. De grenzen werden op 17 maart gesloten vanwege de noodsituatie veroorzaakt door de coronapandemie.
In de richtlijnen worden de details uiteengezet voor een geleidelijke opheffing van de grenscontroles, het transport, het toerisme en de bescherming van de consument. De richtlijnen moeten een geordende de-escalatie garanderen en een teveel aan nationale maatregelen vermijden. Toch gaan de lidstaten uiteindelijk zelf over het antwoord op de vraag of het veilig genoeg is. De lijst van het Europees Centrum voor Ziektepreventie en bestrijding (ECDC) is daarbij de leidraad.
Bescherming consument
De Europese Commissie heeft als standpunt dat consumenten hun geld terug kunnen krijgen als hun geboekte vliegreis vanwege het coronavirus is geschrapt. Dit gaat lijnrecht in tegen het idee van sommige landen, waaronder Nederland, en vliegmaatschappijen om geen geld maar tegoedbonnen te geven.
De fases
De routekaart begint in fase 0, ofwel de huidige situatie, met buitengewone beperkende maatregelen voor de bewegingsvrijheid van de Europese burgers. Via fase 1 gaan landen naar fase 2 waarin de beperkingen en grenscontroles binnen de EU volledig worden opgeheven. Landen zullen ieder in hun eigen ritme fase 1 doorlopen. Deze fase, zo schrijft El País die zich op het document van de EC baseert, is de meest delicate vanwege het risico op nieuwe virusuitbraken, maar kan ook, op zijn minst ten dele, het toeristische zomerseizoen redden.
Om fase 1 binnen te komen moet het aantal besmettingen in een land op een voldoende laag niveau zijn. De overgang naar een volgende fase hangt per land af van de plaatselijke ontwikkelingen. De EC dringt aan op cooördinatie tussen landen in deze fase om onzekerheid, verwarring en wantrouwen bij burgers te voorkomen.
Mobiliteit tussen staten die zich in dezelfde fase bevinden, moet volgens de Commissie praktisch onbeperkt zijn, zolang de veiligheidsprotocollen effectief worden toegepast in vervoermiddelen, huurauto’s, plezierboten, accommodatie van welke aard dan ook, attracties, tentoonstellingen, etc.
Fase 1 moet in ieder geval alle reizen om professionele en zelfs om persoonlijke redenen vergemakkelijken wanneer leden van hetzelfde gezin of familie over verschillende staten zijn verspreid. Het uiteindelijke doel is dat ‘naarmate lidstaten erin slagen de verspreiding van het virus in te perken de algemene beperkingen worden vervangen door andere, preciezere maatregelen’.
De zomer redden
Met een goed, veilig en gecoördineerd beleid zouden de Europeanen de komende maanden kunnen genieten van rust en ontspanning en een bezoek aan hun vrienden en familie in eigen land of in een ander Europees land, staat te lezen in een mededeling van de Commissie over toerisme en vervoer. Het doel is echter ook om een hele industrie te redden.
In de mededeling en de richtlijnen wordt geprobeerd ‘een gecoördineerd kader vast te stellen waardoor Europa kan profiteren van rust en vooral van het toeristenseizoen’. Brussel wijst er in het document op dat het verlies in de toeristische sector wereldwijd meer dan 1.000 miljard euro zou kunnen bedragen volgens gegevens van de Wereldorganisatie voor Toerisme. Europa is een van de grootste markten in dit opzicht. En de komende maanden zijn cruciaal: EU-burgers maken in het zomerseizoen (juni-augustus) gemiddeld 385 miljoen toeristische reizen en geven 190 miljard euro uit”, aldus de Commissie.
De Commissie beveelt lidstaten dan ook aan het reizen tussen landen die zich in dezelfde epidemiologische fase bevinden toe te staan. ‘Het opheffen van controles mag niet beperkt blijven tot de geografische nabijheid van aangrenzende staten’, benadrukt de Commissie die pleit voor het herstel van luchtverbindingen tussen landen zonder fysieke grens, zolang ze zich in dezelfde fase van de-escalatie bevinden. Meer details zullen volgen wanneer de officiële documenten zijn gepubliceerd.